Zetor to marka, która na stałe wpisała się w krajobraz polskiego rolnictwa. Jej historia nad Wisłą sięga lat powojennych, a przez dekady ciągniki te trafiały zarówno do dużych gospodarstw, jak i na niewielkie działki. Co ciekawe, w latach 60. XX wieku doszło do licencyjnej współpracy z Ursusem, w wyniku której powstał model C-4011. Dziś po Zetorach można poznać polską wieś – stoją w szopach, pracują przy prasach czy ładowaczach, a niektóre egzemplarze mające ponad 30 lat wciąż osiągają wysokie ceny na rynku wtórnym.
Królowie rynku wtórnego: Zetor 7211 i 7245
Jeśli istnieje ciągnik, który można nazwać „polskim Zetorem”, to z pewnością będzie to model 7211. Jego wersja z napędem na cztery koła, 7245, również zdobyła dużą popularność. 7211 wyposażony był w czterocylindrowy silnik o pojemności ok. 3,6 litra i mocy ok. 68 KM, natomiast 7245 oferował ok. 66 KM i napęd 4×4. Produkcja 7245 trwała w latach 1984–1993. Ciągniki te wyróżniały się mechaniczną skrzynią biegów 10+2, WOM-em 540 obr./min oraz udźwigiem tylnego TUZ na poziomie ok. 2,4 tony. Ich prostota i niezawodność sprawiły, że do dziś są chętnie używane nie tylko w rolnictwie, ale także w trudnych warunkach leśnych.
Mniejszy brat: Zetor 5211 i 5245
Dla gospodarstw potrzebujących mniejszego, ale poręcznego ciągnika, Zetor przygotował modele 5211 i 5245. Produkowany w latach 1984–1992 5211 napędzany był trzycylindrowym silnikiem Z 5201 o pojemności ok. 2,7 litra i mocy ok. 45 KM. Wersja 5245 otrzymała napęd 4×4. Skrzynia biegów oferowała 10 przełożeń do przodu i 2 do tyłu. Mimo upływu lat, ciągniki te wciąż znajdują nabywców – w latach 2017–2019 sam model 5211 przeszedł 626 przerejestrowań, co świadczy o jego niesłabnącej popularności.
Nowoczesność w czeskim wydaniu: Zetor Proxima
W odpowiedzi na zmieniający się rynek, Zetor wprowadził rodzinę Proxima, która stała się jednym z filarów współczesnej oferty marki. W skład rodziny wchodzą wersje CL, GP i HS o mocy od ok. 98 do 126 KM. Ciągniki te wyposażone są w czterocylindrowe silniki o pojemności 3,6 litra oraz skrzynie biegów 12/12, 16/16 lub 24/24. Proxima pokazała, że Zetor potrafi łączyć tradycję z nowoczesnością, oferując rolnikom maszyny, które nie przytłaczają skomplikowaną elektroniką. W 2019 roku w Polsce zarejestrowano ponad 300 nowych ciągników tej rodziny, co potwierdza jej dobrą pozycję na rynku.
Major – mały ciągnik, wielki sukces
Zetor Major to przykład na to, że nawet bez długiej historii można zdobyć serca polskich rolników. Model Major 80 napędzany jest czterocylindrowym silnikiem o pojemności 2,925 litra i mocy ok. 76 KM, wyposażonym w turbosprężarkę. Ciągnik oferuje mechaniczną skrzynię 12/12 z rewersem i osiąga prędkość maksymalną ok. 30 km/h. Jego masa wynosi ok. 3,2–3,3 tony. Sukces Majora najlepiej obrazują rejestracje: w 2017 roku Major 80 zajął drugie miejsce wśród wszystkich nowych ciągników w Polsce, a w 2020 roku Major CL 80 był najczęściej rejestrowanym nowym Zetorem – 282 sztuki.
Crystal – ciężka liga
Na piątym miejscu zestawienia znajduje się rodzina Crystal, reprezentowana przez modele 8011 i 8045. 8011 produkowany w latach 1971–1984 wyposażony był w czterocylindrowy silnik o pojemności 4,56 litra i mocy 80 KM. Skrzynia biegów oferowała 16 przełożeń do przodu i 8 do tyłu. Wersja 8045 otrzymała napęd na cztery koła. Ciągniki te były przeznaczone dla gospodarstw potrzebujących większej siły pociągowej. Do dziś można je spotkać przy pracach polowych i transporcie. W latach 2017–2019 przerejestrowano 456 egzemplarzy modelu 8011.
Zetor 4011 – ten, który dał nam Ursusa
Choć Zetor 4011 nie jest najpopularniejszym modelem na rynku wtórnym, to z historycznego punktu widzenia zasługuje na szczególne wyróżnienie. W 1962 roku Polska i Czechosłowacja podpisały umowę o współpracy, na mocy której Polska przyjęła licencję na produkcję Zetora 4011. Pierwszy Ursus C-4011 zjechał z linii produkcyjnej w 1965 roku, a do 1970 roku wyprodukowano 98 284 egzemplarzy. Co ważniejsze, konstrukcja C-4011 stała się bazą do opracowania modeli C-355, C-355M i legendarnej C-360, które przez kolejne dekady były symbolem polskiego rolnictwa. Łączna produkcja wszystkich odmian wywodzących się z tej konstrukcji sięgnęła około 650 tysięcy sztuk.
Podsumowanie
Wybór najlepszego Zetora w historii Polski nie jest prosty. Każdy z wymienionych modeli ma swoje mocne strony: 7211 i 7245 to królowie rynku wtórnego, Major osiągnął sukces na nowym rynku, a Proxima udowodniła, że marka potrafi się modernizować. Jednak to Zetor 4011, dzięki swojej licencji, dał początek całej rodzinie Ursusów, która pracowała na milionach hektarów. Dlatego, gdy ktoś zapyta o najlepszego Zetora, można odpowiedzieć przewrotnie: ten, który dał nam Ursusa.
