Program „Czyste Powietrze”, mający na celu walkę ze smogiem i poprawę efektywności energetycznej polskich domów, stał się niestety narzędziem w rękach oszustów. W województwie świętokrzyskim doszło do poważnego przestępstwa, w wyniku którego 69-letni mieszkaniec powiatu skarżyskiego stracił oszczędności całego życia – kwotę 67 tysięcy złotych.
Modus operandi fałszywych urzędników
Sprawcy, podszywając się pod przedstawicieli instytucji publicznych, skontaktowali się z poszkodowanym mężczyzną. Oferowali mu kompleksową pomoc w uzyskaniu dotacji na wymianę przestarzałego źródła ciepła w ramach rządowego programu. Wykorzystali zaufanie, jakie obywatele mają do oficjalnych inicjatyw, oraz skomplikowaną procedurę aplikacyjną, która dla wielu osób w starszym wieku może być trudna do samodzielnego przejścia.
Jak wynika z policyjnych ustaleń, oszuści działali w sposób wysoce przekonujący. Prawdopodobnie dysponowali podstawowymi danymi dotyczącymi programu, co pozwoliło im zbudować wiarygodność. Ich celem było nakłonienie ofiary do przekazania środków finansowych, rzekomo na poczet wkładu własnego lub opłat administracyjnych związanych z przyznaniem dotacji.
Systematyczny problem i apele służb
To nie jest odosobniony przypadek. Policja oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów od miesięcy ostrzegają przed podobnymi metodami wyłudzania pieniędzy. Przestępcy często działają przez telefon lub odwiedzają mieszkańców osobiście, proponując „szybką” i „pewną” pomoc w załatwieniu formalności. Prawdziwi urzędnicy nigdy nie żądają gotówki podczas wizyty w domu ani nie proszą o podanie poufnych danych dostępowych do bankowości elektronicznej.
W przypadku programu „Czyste Powietrze” jedynymi oficjalnymi kanałami aplikowania są wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz gminy, które prowadzą punkty konsultacyjne. Wszelkie płatności związane z realizacją inwestycji (np. dla wykonawcy) dokonywane są przelewem bankowym na podstawie umowy i faktur.
Jak się chronić przed oszustwami?
Aby uniknąć podobnych dramatów, eksperci ds. bezpieczeństwa i przedstawiciele programu „Czyste Powietrze” zalecają:
- Weryfikację tożsamości: Każdego, kto podaje się za urzędnika, należy poprosić o okazanie legitymacji służbowej i sprawdzić jego dane w instytucji, którą reprezentuje.
- Kontakt z oficjalnymi źródłami: Informacji o programie należy szukać wyłącznie na stronach internetowych: gov.pl/czystepowietrze, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz lokalnych funduszy wojewódzkich.
- Ochrona danych: Nie należy udostępniać obcym osobom dokumentów tożsamości, danych do logowania w bankowości ani numerów kart płatniczych.
- Zgłaszanie prób oszustwa: O każdym podejrzanym kontakcie należy niezwłocznie powiadomić policję (tel. 997 lub 112) lub właściwy wojewódzki fundusz ochrony środowiska.
Sprawa z województwa świętokrzyskiego trafiła już do prokuratury. Funkcjonariusze prowadzą intensywne działania w celu ustalenia i zatrzymania sprawców. Straty finansowe to jednak tylko jeden aspekt tej tragedii. Dla starszej osoby taka strata często oznacza utratę poczucia bezpieczeństwa i zaufania do instytucji państwa, co jest trudne do oszacowania.
Foto: pliki.farmer.pl
