Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydało czasowe zezwolenie na stosowanie insektycydu Karate Zeon 050 CS w uprawach jęczmienia ozimego. Decyzja, obowiązująca od 15 września do 30 listopada 2026 roku, dotyczy zwalczania mszyc przenoszących wirusy żółtej karłowatości jęczmienia (BYDV) oraz wirusa jęczmienia G. Zezwolenie obejmuje obszar całego kraju.
Geneza decyzji i jej znaczenie
Wniosek o rozszerzenie zastosowania preparatu złożył Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych, który od lat wskazuje na rosnące zagrożenie ze strony mszyc oraz ograniczony dostęp do skutecznych środków ochrony roślin. Podstawowa rejestracja Karate Zeon 050 CS nie obejmuje bowiem jesiennego zwalczania tych szkodników w jęczmieniu ozimym, co wymaga corocznych derogacji na podstawie art. 53 rozporządzenia UE nr 1107/2009.
Zagrożenie ze strony mszyc
Mszyce stanowią poważne zagrożenie dla młodych roślin nie tylko ze względu na bezpośrednie żerowanie, ale przede wszystkim jako wektory wirusów. Kompleks wirusów żółtej karłowatości zbóż (BYDV) oraz wirus jęczmienia G mogą powodować znaczne straty w plonach, szczególnie gdy infekcja nastąpi we wczesnych fazach rozwoju roślin. Jesienna ochrona jęczmienia ma zatem kluczowe znaczenie dla zdrowotności plantacji i jej potencjału plonowania w kolejnym sezonie.
Warunki stosowania preparatu
Zezwolenie określa precyzyjne warunki aplikacji. Preparat można stosować w dawce 0,075–0,1 l/ha, maksymalnie dwukrotnie w sezonie, w terminie od fazy szpilkowania do końca krzewienia (BBCH 10–29). Zalecana ilość wody to 300–400 l/ha, a opryskiwanie powinno być średniokropliste. Okres karencji między zabiegami wynosi co najmniej 10–14 dni. Szacuje się, że w ramach derogacji preparat może być zastosowany na powierzchni do 350 tys. ha jęczmienia ozimego, a maksymalna ilość środka wprowadzonego do obrotu to 35 tys. litrów.
Ograniczenia i następstwo roślin
W przypadku wcześniejszej likwidacji plantacji, kolejne rośliny można wysiać lub posadzić najwcześniej po 30 dniach od ostatniego zabiegu. Decyzja MRiRW wpisuje się w szerszy kontekst ograniczonej dostępności substancji czynnych do jesiennej ochrony zbóż, na co zwracał uwagę Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy. Ograniczony wachlarz rozwiązań zwiększa ryzyko rozwoju odporności szkodników, dlatego czasowe zezwolenia na stosowanie preparatów takich jak Karate Zeon 050 CS są istotnym wsparciem dla rolników.
Fot. Unsplash / Szcze hoo
