Nowe propozycje Komisji Europejskiej w odpowiedzi na kryzys nawozowy
Komisja Europejska opublikowała 12 czerwca projekt rozporządzenia, który ma na celu wsparcie rolników zmagających się z gwałtownym wzrostem cen nawozów. Głównym założeniem jest poprawa płynności finansowej gospodarstw rolnych poprzez zwiększenie zaliczek dopłat bezpośrednich oraz umożliwienie ich wcześniejszej wypłaty.
Większe zaliczki – nawet do 75%
Obecnie państwa członkowskie mogą wypłacać rolnikom do 70% należnych płatności w formie zaliczek. KE proponuje podniesienie tego limitu do 75% w kampanii 2026. Oznacza to, że rolnicy mogliby szybciej otrzymać większą część środków, jeszcze przed rozpoczęciem standardowych wypłat pełnych dopłat.
Wcześniejsze wypłaty – nawet w lipcu lub sierpniu
Kolejną istotną zmianą jest elastyczność w terminie wypłat. Obecnie zaliczki mogą być przekazywane dopiero od 16 października. KE chce umożliwić uruchamianie tych płatności bezpośrednio po złożeniu wniosku o wsparcie. W praktyce oznacza to, że pieniądze mogłyby trafić do rolników już w lipcu lub sierpniu, jeśli dane państwo zdecyduje się skorzystać z nowych przepisów.
Przyczyny zmian – rosnące koszty nawozów
Głównym powodem proponowanych zmian jest kryzys na rynku nawozów, związany z sytuacją na Bliskim Wschodzie. Wysokie ceny nawozów obciążają budżety gospodarstw, zmuszając rolników do ograniczania nawożenia, co grozi spadkiem plonów i pogorszeniem jakości produkcji. KE podkreśla, że nowe przepisy mają nie tylko poprawić sytuację finansową, ale także ograniczyć ryzyko problemów z produkcją żywności.
Decyzja należy do państw członkowskich
Warto zaznaczyć, że wcześniejsze wypłaty nie będą obowiązkowe. KE jedynie stwarza taką możliwość, a ostateczna decyzja o terminie i wysokości zaliczek pozostaje w gestii poszczególnych krajów. Polski rząd będzie musiał zdecydować, czy skorzysta z tego rozwiązania. Redakcja zwróciła się z pytaniem do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w tej sprawie.
Co dalej?
Projekt rozporządzenia musi jeszcze zostać przyjęty przez Parlament Europejski i Radę UE. Decyzje mogą zapaść w lipcu. Jeśli propozycje zostaną zaakceptowane, rolnicy zyskają szansę na wyższe i wcześniejsze zaliczki dopłat bezpośrednich, co może znacząco poprawić ich płynność finansową przed żniwami.
