Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR) przedstawiła swoje stanowisko wobec projektu nowej ustawy o zwrocie akcyzy za paliwo rolnicze. Choć samorząd rolniczy docenia dążenie do uproszczenia procedur, wskazuje jednocześnie na kilka budzących wątpliwości zapisów.
Uproszczenie procedury – tak, ale z wyjątkami
KRIR pozytywnie ocenia zamiar wykorzystania danych już posiadanych przez administrację publiczną oraz ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych. Jednak propozycja całkowitego przeniesienia składania wniosków do systemu teleinformatycznego ARiMR budzi sprzeciw. Obecnie rolnicy mogą składać dokumenty w urzędach gmin, a rezygnacja z papierowych formularzy – zdaniem KRIR – może wykluczyć producentów nieposiadających odpowiednich kompetencji cyfrowych. Samorząd postuluje wprowadzenie okresu przejściowego, w którym możliwe byłoby składanie wniosków zarówno elektronicznie, jak i w formie papierowej.
Jeden nabór rocznie – zagrożenie dla płynności finansowej
Projekt zakłada ograniczenie liczby naborów do jednego wniosku składanego raz w roku. KRIR argumentuje, że największe zapotrzebowanie na olej napędowy występuje wiosną i jesienią, dlatego utrzymanie dwóch terminów składania wniosków lepiej odpowiada rozkładowi wydatków i wspiera płynność finansową gospodarstw. Izby rolnicze podkreślają, że rolnicy nie powinni przez wiele miesięcy finansować wydatków państwa z własnych środków.
Stawka zwrotu – za niska i bez waloryzacji
KRIR uważa, że projekt nie rozwiązuje najważniejszego problemu – zbyt niskiej stawki zwrotu. Samorząd postuluje podniesienie jej do 2 zł za litr oleju napędowego oraz wprowadzenie corocznej waloryzacji. Mechanizm rekompensaty powinien uwzględniać wzrost cen paliw i kosztów prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto izby domagają się zwiększenia limitów paliwa objętego zwrotem, argumentując, że obecne propozycje nie odpowiadają rzeczywistemu zużyciu w nowoczesnych gospodarstwach prowadzących intensywną produkcję.
Krytyka mechanizmu korygującego
KRIR krytykuje również zapis, zgodnie z którym w przypadku przekroczenia limitu środków budżetowych stawka zwrotu mogłaby zostać obniżona w kolejnym roku. Samorząd wskazuje, że jeśli istnieje możliwość wdrożenia mechanizmu korygującego w dół, to powinien być również wdrożony mechanizm zwiększenia stawki. Izby podkreślają, że większe zużycie paliwa oznacza wyższe wpływy budżetu z podatku akcyzowego, dlatego finansowanie systemu zwrotu powinno odpowiadać rzeczywistym potrzebom producentów rolnych.
Co zakłada projekt ministerstwa?
Projekt ustawy przewiduje m.in.: przeniesienie obsługi zwrotu akcyzy z gmin do ARiMR, składanie jednego wniosku rocznie wyłącznie elektronicznie przez Portal Rolnika, objęcie zwrotem nie tylko podatku akcyzowego, ale także opłaty paliwowej i emisyjnej, wyliczanie limitu dla gruntów na podstawie powierzchni zatwierdzonej do płatności bezpośrednich, automatyczne pobieranie danych o zwierzętach z systemów ARiMR oraz wypłatę środków bezpośrednio na rachunek bankowy producenta rolnego. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji publicznych, więc jego ostateczny kształt może ulec zmianie.
Fot. Pexels / David Huck
