Europejski sektor produkcji owoców i warzyw mierzy się z wieloma wyzwaniami, które stawiają pod znakiem zapytania opłacalność upraw w wielu krajach regionu. Podczas ostatniego posiedzenia Grupy Dialogu Obywatelskiego Komisji Europejskiej ds. Owoców i Warzyw, eksperci i przedstawiciele branży omawiali sytuację po wiosennych przymrozkach, które szczególnie dotkliwie odczuli producenci z Europy Środkowo-Wschodniej.
Jak poinformował Dominik Woźniak, reprezentujący Federację Branżowych Związków Producentów Rolnych, straty spowodowane niskimi temperaturami odnotowano w Polsce, Czechach, na Węgrzech, Słowacji, Litwie oraz w części Niemiec. W wielu sadach i plantacjach przymrozki zniszczyły kwiaty i zawiązki owoców, co przełoży się na znacznie mniejsze zbiory w sezonie 2025. Według wstępnych szacunków, w niektórych regionach straty sięgają nawet 50-70% prognozowanej produkcji.
Problemy nie ograniczają się jednak wyłącznie do kaprysów pogody. Producenci zmagają się z rosnącymi kosztami energii, paliw, nawozów i środków ochrony roślin. Do tego dochodzą nowe bariery handlowe, które utrudniają eksport na rynki pozaunijne. W efekcie wielu sadowników rozważa ograniczenie areału upraw lub całkowitą rezygnację z produkcji.
Eksperci podkreślają, że sytuacja wymaga pilnych działań ze strony Komisji Europejskiej. Wśród postulatów pojawia się m.in. uruchomienie nadzwyczajnych dopłat do produkcji, uproszczenie procedur związanych z interwencją rynkową oraz zwiększenie wsparcia dla grup producenckich. Zdaniem Woźniaka, bez szybkiej pomocy sektor może stracić konkurencyjność, a konsumenci odczują to w postaci wyższych cen owoców i warzyw w sklepach.
Podobne wydarzenia miały już miejsce w przeszłości – w 2017 i 2019 roku przymrozki również spowodowały ogromne straty w sadach w całej Europie. Wówczas udało się częściowo zrekompensować straty dzięki interwencji państw członkowskich i środkom z Wspólnej Polityki Rolnej. Obecnie jednak budżet UE jest napięty, a rolnicy obawiają się, że pomoc może być niewystarczająca.
W obliczu tych wyzwań, branża owocowo-warzywna apeluje o długoterminowe strategie adaptacji do zmian klimatu, w tym inwestycje w systemy przeciwprzymrozkowe, nowoczesne technologie nawadniania oraz rozwój odmian bardziej odpornych na ekstremalne warunki pogodowe. Tylko kompleksowe podejście może zapewnić stabilność produkcji i ochronić miejsca pracy w sektorze.
Foto: images.pexels.com
