Stan rejestru środków ochrony roślin w Polsce
Podczas 64. Ogólnopolskiej Konferencji Ochrony Roślin Sadowniczych przedstawiono aktualne dane dotyczące rejestru środków ochrony roślin prowadzonego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z informacji przekazanych przez Małgorzatę Flaszkę, dyrektor Departamentu Hodowli i Ochrony Roślin w MRiRW, wynika, że w rejestrze znajduje się obecnie blisko 3 tysięcy środków ochrony roślin, które opierają się na 288 substancjach czynnych.
Dynamika zmian w rejestracji
Rok 2025 przyniósł znaczącą aktywność w zakresie rejestracji nowych produktów. Jak poinformowała Flaszka, wydano 263 nowe zezwolenia na wprowadzenie środków ochrony roślin do obrotu. Jednocześnie z rejestru wycofano 68 produktów, co wskazuje na ciągły proces aktualizacji dostępnego asortymentu.
„W rejestrze MRiRW znajduje się blisko 3 tysiące środków ochrony roślin, zawierających 288 substancji czynnych. W 2025 roku wydano 263 nowych zezwoleń i wycofano 68” – podkreśliła Małgorzata Flaszka podczas konferencji.
Paradoks dostępności: rejestr pełny, rynek uboższy
Choć liczby dotyczące rejestru mogą robić wrażenie, rzeczywista sytuacja na rynku przedstawia się zupełnie inaczej. Pomimo prawie 3 tysięcy zarejestrowanych produktów, w obrocie handlowym dostępnych jest o połowę mniej środków ochrony roślin. Ta dysproporcja między liczbą zarejestrowanych produktów a tymi faktycznie dostępnymi dla rolników i sadowników stanowi poważne wyzwanie dla sektora.
Przyczyny ograniczonej dostępności
Eksperci wskazują na kilka kluczowych czynników wpływających na tę sytuację:
- Wymagania rejestracyjne – część produktów, choć formalnie zarejestrowana, nie spełnia wszystkich wymogów do wprowadzenia na rynek w danym momencie
- Decyzje producentów – firmy farmaceutyczne nie zawsze wprowadzają wszystkie zarejestrowane produkty do obrotu ze względów ekonomicznych lub strategicznych
- Restrykcyjne przepisy unijne – coraz bardziej zaostrzane regulacje dotyczące substancji czynnych ograniczają praktyczne zastosowanie wielu zarejestrowanych środków
- Koszty utrzymania rejestracji – dla niektórych niszowych produktów koszty utrzymania rejestracji mogą przewyższać potencjalne zyski z ich sprzedaży
- Trudności w rotacji substancji czynnych, co jest kluczowe w zapobieganiu uodparniania się agrofagów
- Ograniczone możliwości dostosowania ochrony roślin do specyficznych warunków pogodowych czy występowania określonych chorób i szkodników
- Wzrost kosztów produkcji, gdyż dostępne środki mogą być droższe od tych, które są zarejestrowane, ale nieobecne na rynku
- Ryzyko zwiększonego stosowania tych samych substancji czynnych, co przyspiesza rozwój odporności u agrofagów
Wpływ na praktykę rolniczą
Ograniczona dostępność środków ochrony roślin ma bezpośrednie konsekwencje dla rolników i sadowników. Mniejszy wybór produktów oznacza:
Perspektywy na przyszłość
Sytuacja ta wymaga podjęcia konkretnych działań zarówno ze strony regulatorów, jak i producentów środków ochrony roślin. Konieczne jest wypracowanie mechanizmów, które z jednej strony zapewnią bezpieczeństwo stosowanych produktów, a z drugiej – umożliwią rolnikom dostęp do zróżnicowanego arsenalu środków ochrony. W przeciwnym razie, paradoks pełnego rejestru i pustego rynku będzie się pogłębiał, negatywnie wpływając na konkurencyjność polskiego rolnictwa i sadownictwa.
Foto: www.pexels.com
