Rekordowe zainteresowanie wsparciem dla młodych gospodarzy
Tegoroczny nabór wniosków o premię dla młodych rolników, prowadzony od 1 czerwca do 31 lipca, okazał się wyjątkowo popularny. Jak poinformowała Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wpłynęło ponad 7,2 tys. podań — to dwukrotnie więcej niż przed rokiem. Zainteresowanie nie dziwi, ponieważ był to ostatni taki nabór w ramach Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.
Premia 300 tys. zł na produkcję zwierzęcą hitem
W tym roku obowiązywały zmienione zasady, które miały lepiej dopasować wsparcie do potrzeb młodych gospodarzy. Kluczową nowością było podniesienie premii dla gospodarstw prowadzących lub planujących produkcję zwierzęcą z 200 tys. zł do 300 tys. zł. Efekt? Blisko 60% wszystkich złożonych wniosków dotyczy właśnie takich gospodarstw. Z danych ARiMR wynika, że 3000 wniosków dotyczyło premii 200 tys. zł, a 4275 — premii 300 tys. zł. Dodatkowo złożono 1144 wnioski o aneks w ramach wsparcia z 2025 r., skierowane do tych, którzy chcieli skorzystać z podwyższonej premii.
Budżet na premie rośnie o 165 mln euro
Łączna wartość wsparcia, o które ubiegają się w tym roku młodzi rolnicy, sięga blisko 1,9 mld zł. Tymczasem pierwotnie dostępne środki wynosiły jedynie około 647 mln zł. Jak wynika z uchwały Komitetu Monitorującego PS WPR 2023–2027, zapotrzebowanie przekraczało alokację o ponad 210 mln euro. Resort rolnictwa zdecydował się więc zasilić budżet instrumentu dodatkowymi 165 mln euro. Dzięki temu wsparcie trafi do około 2,7 tys. kolejnych młodych rolników.
Skąd pochodzą dodatkowe pieniądze? Przesunięto je m.in. z interwencji takich jak: Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń (budżet zmniejszono o 168 mln euro), Rozwój małych gospodarstw (o około 120,3 mln euro) oraz Inwestycje w OZE i efektywność energetyczną (o 87 mln euro). Według resortu rolnictwa zainteresowanie tymi formami wsparcia zostało wcześniej przeszacowane.
Ciągniki, ziemia i bydło — co najczęściej planują młodzi rolnicy?
Premia dla młodych rolników to jedno z najważniejszych narzędzi wspierających start w działalności rolniczej. Otrzymane środki można przeznaczyć m.in. na zakup gruntów rolnych, maszyn i urządzeń, rozwój produkcji oraz inwestycje zwiększające potencjał gospodarstw. Jak wynika z odpowiedzi ARiMR, w czterech naborach z PS WPR 2023–2027 większość biznesplanów uwzględnia zakup: ciągników rolniczych i sadowniczych, przyczep uniwersalnych i specjalistycznych, kosiarek, opryskiwaczy polowych i sadowniczych, gruntów rolnych oraz zwierząt hodowlanych — najczęściej bydła.
Coraz więcej kobiet wśród wnioskujących
Z danych Agencji wynika, że w 2025 r. złożono 3531 wniosków o premię dla młodego rolnika, w 2024 r. — 2770, a w 2023 r. — 358. Do tej pory zawarto 8,1 tys. umów na łączną kwotę 1,74 mld zł. Rośnie także odsetek kobiet ubiegających się o wsparcie: w tym roku 21% wniosków złożyły młode rolniczki, podczas gdy w 2025 r. było to 18,4%, w 2024 r. — 18%, a w 2023 r. — 17,2%.
Perspektywa 2028–2034 z myślą o odnowie pokoleniowej
Tegoroczny nabór był ostatnim w obecnym harmonogramie interwencji „Premie dla młodych rolników”. Resort rolnictwa prowadzi już prace nad rozwiązaniami dla kolejnej perspektywy finansowej. „Doświadczenia z realizacji tegorocznego naboru oraz skala zainteresowania wsparciem będą istotnym elementem tych prac” — czytamy w komunikacie. Celem jest przygotowanie skutecznych instrumentów odpowiadających na potrzeby młodych rolników.
Z analizy dostępnych dokumentów wynika, że nowa WPR na lata 2028–2034 mocno postawi na odnowę pokoleniową w rolnictwie. Wśród grup priorytetowych znajdą się małe gospodarstwa, a po raz pierwszy wprost wskazano także kobiety zajmujące się rolnictwem. Zaproponowano m.in. wprowadzenie specjalnych rocznych płatności oraz preferencyjne traktowanie kobiet w innych instrumentach WPR. Jak rozwiązania te sprawdzą się w polskich warunkach — przekonamy się w najbliższych latach.
Fot. Pexels / Ofir Eliav
