Minister rolnictwa weryfikuje ceny referencyjne nawozów po protestach rolników

Ponowna analiza stawek nawozowych

Podczas konferencji prasowej, która odbyła się 6 października 2026 roku, minister rolnictwa Stefan Krajewski odniósł się do krytyki dotyczącej cen referencyjnych stosowanych w programie dopłat do nawozów. Jak wyjaśnił, stawki zostały opracowane przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (IERiGŻ) z wykorzystaniem metodyki tożsamej z poprzednią edycją programu. Podstawę stanowiły średnie ceny z IV kwartału 2025 roku, które – zdaniem ministra – były najniższe w całym 2025 roku.

„Ceny referencyjne, bo o to pytają rolnicy, zostały ustalone przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej według tej samej metody, która była stosowana w poprzednim programie dopłat do zakupu nawozów. Opublikowane wartości są średnimi dla całej Polski z czwartego kwartału. Wtedy ceny były najniższe w 2025 roku” – mówił minister Krajewski.

Mimo to, w odpowiedzi na zgłoszone zastrzeżenia, minister polecił ponowną weryfikację stawek. „W związku ze zgłoszonymi zastrzeżeniami i pytaniami przeprowadziłem rozmowę z naszymi departamentami, by ponownie zweryfikować ceny referencyjne” – dodał.

Decyzja jeszcze nie zapadła

Minister nie określił terminu zakończenia analizy ani nie potwierdził, że stawki ulegną zmianie. Zaznaczył jednak, że taka możliwość jest obecnie rozważana. „Dzisiaj analizujemy to i jeżeli te zmiany będą przyjęte, to będziemy bezpośrednio o tym informować. Chodzi o to, żeby rolnicy mieli te informacje jak najszybciej podane. To wymaga analizy i bardziej szczegółowego sprawdzenia” – powiedział.

Nabór wniosków o dopłaty do nawozów trwa od 1 października 2026 roku, a do tej pory do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wpłynęło 21 921 wniosków. Minister zapewnił, że ewentualna zmiana cen referencyjnych nie stanowi problemu dla systemu ARiMR i będzie mogła być uwzględniona. „Tak, tutaj nie stanowi to problemu dla wnioskodawców, jeżeli będzie ta kwota inna” – odpowiedział Krajewski. Rolnicy nie powinni więc wstrzymywać się ze składaniem wniosków z powodu trwającej weryfikacji. Nabór potrwa do 23 października 2026 roku.

Rolnicy porównują stawki z fakturami

Sprawa nabrała rozgłosu po publikacji cen referencyjnych, które są kluczowym elementem wyliczania pomocy nawozowej. Jak informował Tygodnik Poradnik Rolniczy, część rolników, w tym przedstawiciele Ogólnopolskiego Oddolnego Protestu Rolników, zaczęła zestawiać ministerialne stawki z własnymi fakturami. W niektórych przypadkach różnice okazywały się minimalne, co skutkowało bardzo niskim wsparciem, a w skrajnych sytuacjach – brakiem kwalifikacji do pomocy. Najczęściej wskazywanym przykładem była saletra amonowa, której cena referencyjna wyniosła 1929,60 zł/t brutto. Jeden z rolników kupował w maju saletrę za 1954 zł/t brutto, co dawało niewielką różnicę.

Do interwencji przyłączyła się Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR), która postuluje wykorzystanie średniorocznych cen nawozów z całego 2025 roku zamiast średnich z IV kwartału. Izby domagają się również ujawnienia metodologii i danych wykorzystanych do obliczenia obecnych stawek.

Odpowiedź ministra na postulaty

Minister Krajewski odniósł się do zarzutów, podkreślając, że propozycja zastosowania średnich cen z całego 2025 roku pojawiła się już podczas konsultacji rozporządzenia. „Tylko Krajowa Rada Izb Rolniczych zgłosiła swoją propozycję, żeby wziąć średnią z całego 2025 roku. Gdzie były w tym momencie związki, kółka, organizacje?” – mówił minister. Zaznaczył, że resort odniesie się do zgłoszonych uwag. „Zależy nam na tym, żeby dobrze wykorzystać te środki, żeby te pieniądze trafiły faktycznie do rolników, którzy zapłacili wyższe kwoty ze względu na trudną sytuację na rynku” – dodał.

Pomoc do nawozów może wynieść maksymalnie 500 zł/ha. Faktury przedstawiane przy ubieganiu się o wsparcie muszą dotyczyć nawozów zakupionych między 1 marca a 31 sierpnia 2026 roku. Wnioski można składać od 1 do 23 października 2026 roku.