W Ministerstwie Klimatu i Środowiska rozpoczęły się konsultacje publiczne projektu ustawy, której celem jest implementacja do polskiego porządku prawnego unijnego rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania wylesianiu i degradacji lasów, znanego jako EUDR (EU Deforestation Regulation). Opublikowany dokument nosi tytuł „Ustawa o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów”. Jest to kluczowy krok w kierunku krajowego stosowania unijnych przepisów, które mają na celu wyeliminowanie z łańcuchów dostaw UE produktów przyczyniających się do niszczenia lasów na świecie.
Kluczowe założenia projektu ustawy
Projektowana ustawa ma przede wszystkim wyznaczyć krajowe organy odpowiedzialne za nadzór nad stosowaniem rozporządzenia EUDR oraz określić procedury kontrolne i sankcje. EUDR nakłada na przedsiębiorców wprowadzających na rynek UE lub z niego wywożących określone towary (m.in. soję, wołowinę, olej palmowy, drewno, kakao, kawę) obowiązek przeprowadzenia tzw. due diligence. Oznacza to konieczność weryfikacji, że produkty te nie pochodzą z gruntów poddanych wylesianiu lub degradacji lasów po 31 grudnia 2020 roku.
Głos branży i wyzwania implementacyjne
Przedstawiciele branż objętych nowymi regulacjami, szczególnie handlu, rolnictwa i przemysłu drzewnego, z niepokojem obserwują postęp prac. Główne uwagi, które mogą się pojawić w trakcie konsultacji, będą prawdopodobnie dotyczyć:
- Klarowności procedur i obciążeń administracyjnych – przedsiębiorcy obawiają się skomplikowanych i czasochłonnych procesów weryfikacyjnych.
- Praktycznego funkcjonowania systemu due diligence – zwłaszcza w kontekście pozyskiwania wiarygodnych danych od dostawców z krajów trzecich.
- Wysokości i proporcjonalności kar – projekt ustawy musi precyzyjnie określić sankcje za naruszenia, które w rozporządzeniu UE mogą sięgać nawet 4% obrotu przedsiębiorcy w UE.
- Wsparcia ze strony administracji – branża oczekuje jasnych wytycznych i możliwości konsultacji z organami wdrażającymi przepisy.
Konsekwencje dla polskiej gospodarki
Wdrożenie EUDR będzie miało znaczący wpływ na wiele sektorów polskiej gospodarki. Polska jest istotnym importerem surowców objętych rozporządzeniem, takich jak soja czy drewno, a także eksporterem produktów przetworzonych. Nowe obowiązki mogą wpłynąć na strukturę łańcuchów dostaw, relacje handlowe oraz koszty działalności firm. Jednocześnie, prawidłowa implementacja stwarza szansę na promocję zrównoważonych modeli biznesowych i wzmocnienie wizerunku Polski jako kraju odpowiedzialnie podchodzącego do globalnych wyzwań środowiskowych.
Konsultacje publiczne potrwają do oznaczonego terminu, dając wszystkim zainteresowanym stronom możliwość zgłaszania uwag i postulatów. Efektem tego procesu ma być akt prawny, który z jednej strony skutecznie wdroży unijne wymagania, a z drugiej – uwzględni realia funkcjonowania polskich przedsiębiorstw w globalnym łańcuchu wartości.
Foto: pliki.farmer.pl
