Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazuje na rosnący potencjał uprawy konopi włóknistych w Polsce. Jak podkreślono w komunikacie, rolnicy mogą czerpać zyski nie tylko ze sprzedaży nasion, ale także ze słomy, która znajduje zastosowanie w budownictwie, przemyśle włókienniczym czy produkcji kompozytów. Według Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich – PIB, dochód z hektara uprawy nastawionej na nasiona może sięgać 5–6 tys. zł.
Rośnie znaczenie krajowego przetwórstwa
Minister Stefan Krajewski zwrócił uwagę, że dla rolników kluczowa jest opłacalność i pewność zbytu. „Dlatego potrzebujemy nie tylko większej produkcji, ale przede wszystkim rozwoju przetwórstwa i stabilnych odbiorców” – powiedział. Wskazał, że budowa rynku konopi musi opierać się na realnych perspektywach sprzedaży dla producentów.
Wykorzystanie różnych części rośliny
Rolnik może zagospodarować zarówno nasiona, jak i słomę. Nasiona trafiają do produkcji żywności i oleju, natomiast włókno i paździerze wykorzystywane są do wyrobu materiałów budowlanych, izolacyjnych, tkanin czy kompozytów. Surowiec konopny stosuje się także w kosmetyce, papiernictwie i energetyce. Polskie odmiany, takie jak Henola (nasionowa) czy Białobrzeskie (włóknista), pozwalają dopasować uprawę do planowanego kierunku produkcji. Henola może plonować na poziomie 1,5–2,1 t/ha nasion, a Białobrzeskie – do 26,8 t/ha biomasy.
Korzyści dla gleby i środowiska
Uprawa konopi ma również pozytywny wpływ na środowisko. Rośliny szybko rosną, wymagają ograniczonego stosowania środków ochrony roślin, a ich rozbudowany system korzeniowy spulchnia glebę. Pozostawiona biomasa zwiększa zawartość materii organicznej, a konopie są dobrym przedplonem dla wielu gatunków. Mogą być też uprawiane jako poplon, zagłuszając chwasty i wzbogacając glebę.
Przetwórstwo w Polsce – odbudowa sektora
Po transformacji gospodarczej lat 90. wiele zakładów przetwarzających rośliny włókniste zakończyło działalność. Obecnie sektor się odbudowuje, a nowe możliwości zagospodarowania słomy zwiększają szanse rolników na sprzedaż większej części plonu. Ministerstwo wspiera rozwój krajowych łańcuchów dostaw, finansując m.in. analizy opłacalności i szkolenia prowadzone przez IWNiRZ-PIB. Instytut tworzy także mapę infrastruktury przetwórczej, która ma ułatwić kontakt producentów z odbiorcami.
Mniej formalności i wsparcie finansowe
Od 2022 r. rolnicy nie muszą co roku uzyskiwać zezwolenia na uprawę konopi włóknistych – wystarczy wpis do rejestru prowadzonego przez KOWR. Przepisy rozszerzyły też katalog celów uprawy. Od 2025 r. państwo dopłaca do ubezpieczenia konopi uprawianych na nasiona, pokrywając 65 proc. składki. MRiRW pracuje nad dalszym upraszczaniem zasad monitorowania upraw oraz ujednoliceniem regulacji na poziomie Unii Europejskiej.
