Rzepak ozimy to roślina o wyjątkowo wysokich wymaganiach pokarmowych. W porównaniu z pszenicą ozimą pobiera nawet pięciokrotnie więcej wapnia oraz dwukrotnie więcej azotu, fosforu i potasu. Dodatkowo potrzebuje siarki oraz mikroelementów, takich jak mangan, cynk, bor, miedź i molibden. Dlatego prawidłowe nawożenie jesienne ma kluczowe znaczenie dla przezimowania i przyszłego plonu.
Odczyn gleby i wapnowanie
Podstawą sukcesu w uprawie rzepaku jest odpowiedni odczyn gleby. Zbyt niskie pH ogranicza przyswajalność składników pokarmowych, dlatego wapnowanie powinno być wykonane już pod przedplon. Na glebach ubogich w magnez zaleca się stosowanie nawozów wapniowo-magnezowych. Należy jednak pamiętać, że szybko działające formy tlenkowe przeznaczone są wyłącznie na gleby zwięzłe, gliniaste lub ilaste. Na lżejszych stanowiskach lepiej sprawdzają się wolniej działające nawozy węglanowe.
Fosfor i potas – dawki i efektywność
Nawozy fosforowe i potasowe najlepiej zastosować przed siewem. Dawki powinny być ustalone na podstawie zasobności gleby, potrzeb roślin oraz planowanego plonu. Warto wiedzieć, że w pierwszym sezonie wegetacyjnym rośliny wykorzystują zaledwie 10–30% fosforu z nawozów mineralnych (w optymalnych warunkach do 40%). Potas jest przyswajany znacznie lepiej – w pierwszym roku wykorzystanie sięga 50–70%, a nawet 80% w sprzyjających warunkach.
Azot jesienią – z umiarem
Azot jest niezbędny do prawidłowego rozwoju rzepaku jesienią, ale jego nadmiar może osłabić mrozoodporność i prowadzić do nadmiernego wzrostu roślin. Dlatego zaleca się stosowanie nawozów wieloskładnikowych o niskiej zawartości azotu, takich jak OPTIPLON 4-14-30 (z wapniem i siarką) czy OPTIPLON 8-20-30. Wyższe dawki azotu można zastosować jedynie w przypadku przyorywania słomy lub wysokiego ścierniska. Na bardzo dobrych i dobrych stanowiskach jesienne nawożenie azotowe można ograniczyć.
Siarka, magnez i wapń – wsparcie dla rośliny
Siarka poprawia wykorzystanie azotu przez rzepak, a jej niedobór obniża efektywność nawożenia azotowego i zwiększa podatność na patogeny. Magnez z kolei wspomaga gospodarkę fosforową i zwiększa odporność na niskie temperatury. Wapń odżywczy wzmacnia ściany komórkowe, co chroni rośliny przed stresem i chorobami. Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie nawozu wieloskładnikowego OPTIPLON 4-10-23, który dostarcza siarki, magnezu i wapnia.
Jak podkreśla dr hab. Marzena S. Brodowska z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, zbilansowane nawożenie jesienne to podstawa zdrowego i odpornego rzepaku, który dobrze przezimuje i da wysoki plon w przyszłym roku.
