Firma Cultivated Food Labs z Vancouver przygotowuje się do produkcji próbek na skalę komercyjną alternatywy dla kakao, której jedynym składnikiem są łuski bobiku. Firma poszukuje partnerów, rozważa umowy licencyjne oraz bezpośrednią sprzedaż składników B2B. Joel Gfeller, prezes firmy, podkreśla, że w ciągu ostatnich dwóch lat zaczęto inkubować własne koncepcje składników, a jednym z najbardziej zaawansowanych jest właśnie alternatywa dla kakao, powstająca z produktów ubocznych przetwarzania roślin strączkowych – głównie łusek bobiku, które obecnie mają ograniczoną wartość.
Wsparcie rządowe i postęp technologiczny
Dzięki dotacji od rządu Kanady firma w ciągu ostatnich miesięcy przeniosła koncepcję z poziomu gotowości technologicznej (TRL) 4 na około 6,5. Gfeller spodziewa się, że dzięki finansowaniu uda się osiągnąć TRL 8, a następnie możliwe będzie dalsze wsparcie komercjalizacji. Alternatywa może zastąpić do 50% konwencjonalnego kakao lub kakao o obniżonej zawartości tłuszczu bez pogorszenia właściwości sensorycznych, co potwierdzają testy z udziałem ponad 50 uczestników. Planowana jest próba produkcyjna na skalę komercyjną jeszcze w tym roku, po której firma wyśle próbki potencjalnym partnerom.
Wyzwania i przewaga rynkowa
Proces produkcji wykorzystuje stosunkowo standardowe urządzenia, ale wyzwaniem jest połączenie etapów takich jak moczenie, fermentacja i prażenie, które zwykle nie są realizowane w jednym miejscu. Gfeller zauważa, że większe słodownie mogą już posiadać odpowiednią infrastrukturę. Mimo że wiele firm złożyło patenty na alternatywy kakao, CFL wierzy, że ma wyraźną pozycję własności intelektualnej. „Mamy absolutnie wyraźną linię różnicującą” – mówi Gfeller.
Zastosowania i korzyści
Składnik nie jest przeznaczony do zastąpienia kakao w luksusowych tabliczkach czekolady, ale do zastosowań takich jak ciastka, lody, gorąca czekolada czy produkty piekarnicze. Firma widzi również szansę w prostszej deklaracji składu niż w przypadku innych alternatyw. Propozycja łączy kilka atutów: mniejszą ekspozycję na zmienne ceny kakao, waloryzację produktu ubocznego rolnictwa, czystą etykietę i lepsze właściwości odżywcze. „To nie tylko zastąpienie kakao. Możemy również wytworzyć bardziej pożywny produkt, dodając inne rośliny strączkowe, aby uzyskać wyższą zawartość białka i błonnika” – tłumaczy Gfeller.
Strategia komercjalizacji
Priorytetem jest udowodnienie popytu rynkowego, zabezpieczenie łańcucha dostaw i wykazanie, że proces można skalować. IP opracowane wewnętrznie będzie wydzielone do osobnych podmiotów i licencjonowane lub sprzedawane. Gfeller przyznaje, że budowanie osobnych organizacji komercyjnych dla każdego składnika nie byłoby praktyczne. „Celem jest zbudowanie łańcuchów dostaw dla tych składników, a następnie współpraca z partnerami strategicznymi” – mówi. Firma ma już dystrybutorów i może początkowo sprzedawać alternatywę kakao jako składnik B2B, korzystając z produkcji kontraktowej.
Inne innowacje: teksturowane białko roślinne
Oprócz alternatywy kakao, zespół opracował bezglutenowe, roślinne białko teksturowane (TVP), które dobrze sprawdza się w konwencjonalnych produktach mięsnych przy wysokim poziomie dodatku. Gfeller zauważa duże zainteresowanie w Europie produktami hybrydowymi, a także zainteresowanie ze strony kanadyjskiego wojska. Firma zakończyła pierwszą komercyjną partię produkcyjną, a składnik ma trafić do dystrybucji w Ameryce Północnej we wrześniu.
Historia i rozwój firmy
Cultivated Food Labs jest własnością Gathered Foods, znanej z marki Good Catch (roślinne owoce morza), która została sprzedana firmie Wicked Foods. Gathered sprzedał swoją fabrykę w Ohio firmie Ahimsa Companies w 2024 roku i skupił się na budowaniu Cultivated Food Labs jako firmy innowacyjnej. Firma wspiera przedsiębiorstwa od wczesnych etapów koncepcji po produkcję na dużą skalę, oferując badania i rozwój, ocenę nowych składników, formułowanie, teksturowanie białka metodą ekstruzji, a także pomoc w wyborze ko-manufaktur i dostawców. „Naszym celem jest pomóc branży w ograniczaniu ryzyka innowacji” – mówi Gfeller.
Rok 2025 był pierwszym pełnym rokiem działalności w nowym modelu i przyniósł wyniki przekraczające oczekiwania pod względem przychodów i rozwoju bazy klientów. Firma wspierała projekty w Ameryce Północnej i Europie, koncentrując się na zdrowszych przekąskach o wysokiej zawartości błonnika i białka. Gfeller dodaje: „Rozmawiając z potencjalnymi inwestorami, fakt, że mamy ugruntowany biznes innowacyjny, pomaga ograniczyć ryzyko. Gdybyśmy teraz wystąpili tylko jako firma zajmująca się alternatywą kakao, pozyskanie finansowania byłoby trudniejsze”.
