Główny Urząd Statystyczny opublikował przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych w przeliczeniu na 1 hektar przeliczeniowy za 2025 rok. Wyniósł on 5479 zł i jest o 50 zł wyższy niż rok wcześniej, gdy było to 5429 zł. Oznacza to wzrost o 0,9 proc. – podał GUS.
Rolnik z Mazowsza: „Chciałbym wiedzieć, gdzie są te pieniądze”
Wzrost wskaźnika o 50 zł nie przekonuje rolników, dla których miniony rok był trudny. Niskie ceny skupu części płodów, problemy ze zbytem i wysokie koszty produkcji sprawiły, że rzeczywistość wielu gospodarstw odbiegała od statystycznego obrazu.
Kiedy słyszę, że według GUS mój dochód z hektara wynosi 5479 zł, to chciałbym wiedzieć, gdzie są te pieniądze. Zboże sprzedałem tanio, kukurydzę oddałem za bezcen, a marchew zaorałem, bo kupiec jej nie odebrał. Po opłaceniu nawozów, paliwa i innych kosztów człowiek zastanawiał się, jak związać koniec z końcem – mówi pan Krzysztof, rolnik z Mazowsza.
Jak zmieniał się dochód z hektara w ostatnich latach?
Warto spojrzeć na dane GUS z dłuższej perspektywy. W 2025 roku dochód wyniósł 5479 zł, w 2024 – 5429 zł, w 2023 – 5451 zł, a w 2022 – 5549 zł. Wcześniej wartości były znacznie niższe: w 2021 roku 3288 zł, w 2020 – 3819 zł, w 2019 – 3244 zł, w 2018 – 2715 zł, w 2017 – 3399 zł, w 2016 – 2577 zł, w 2015 – 1975 zł, w 2014 – 2506 zł, a w 2013 – 2869 zł.
GUS zmienił metodologię. Po raz pierwszy uwzględniono amortyzację
Kluczową zmianą jest nowy sposób liczenia wskaźnika. Przy wyliczeniu dochodu za 2025 rok GUS po raz pierwszy uwzględnił amortyzację, odchodząc od dotychczasowego ujęcia brutto. Rekomendację w tej sprawie przedstawił Zespół powołany 9 lipca 2026 roku przez ministra rolnictwa, który uznał, że amortyzacja powinna być traktowana jako dodatkowy koszt odzwierciedlający nakłady inwestycyjne gospodarstw. GUS przychylił się do tej rekomendacji i od wartości dodanej brutto odjął amortyzację.
Wpływ tej zmiany jest znaczący. Gdyby metodologia pozostała niezmieniona, dochód z hektara wyniósłby 6785 zł – o 1306 zł więcej niż oficjalnie ogłoszony wskaźnik.
Wartość produkcji rolnej w 2025 roku wzrosła
Jednocześnie GUS informuje o wzroście wartości produkcji rolnej. Produkcja globalna rolnictwa zwiększyła się o 6,2 proc., a w gospodarstwach indywidualnych o 7,3 proc. Największy wzrost dotyczył produkcji zwierzęcej – jej wartość wzrosła o 11,6 proc., a w gospodarstwach indywidualnych o 12,4 proc. Wpłynęły na to wyższe ceny skupu: żywca wołowego o 28 proc., jaj kurzych o 21,8 proc., żywca drobiowego o 17,3 proc. oraz mleka o 5,4 proc. W produkcji roślinnej GUS odnotował wzrost cen truskawek o 63,9 proc. i pomidorów o 36,4 proc., a także większą produkcję jabłek, buraków, marchwi, kapusty i pomidorów.
Jak GUS oblicza dochód z 1 ha przeliczeniowego?
Wskaźnik nie odzwierciedla rzeczywistych przychodów i wydatków konkretnego gospodarstwa. To wartość statystyczna obliczana dla ogółu indywidualnych gospodarstw rolnych zgodnie z metodologią rachunków narodowych. GUS bierze pod uwagę wartość produkcji rolnej oraz dotacje do produktów, odejmuje koszty zużycia pośredniego, otrzymując wartość dodaną brutto. Od 2025 roku od tej kwoty odejmowana jest również amortyzacja. Następnie uwzględniane są inne przychody związane z produkcją i dotacje dla producentów, a odejmowane podatki oraz pozostałe zobowiązania finansowe. W ten sposób powstaje dochód do dyspozycji netto, który dzielony jest przez liczbę hektarów przeliczeniowych. W 2025 roku liczba hektarów przeliczeniowych nie zmieniła się względem roku poprzedniego, więc nie wpłynęła na wysokość wskaźnika.
Dlaczego wskaźnik GUS jest ważny dla rolników?
Ogłaszany przez GUS dochód z 1 ha przeliczeniowego ma znaczenie przy ustalaniu sytuacji dochodowej rodzin rolniczych. Jest wykorzystywany m.in. przy ubieganiu się o niektóre świadczenia z pomocy społecznej oraz stypendia socjalne dla studentów. Od jego wysokości zależy możliwość otrzymania pomocy społecznej, ubiegania się o stypendium socjalne przez studentów będących dziećmi rolników, a także otrzymanie kredytu. Wzrost dochodu z hektara może zatem spowodować, że część rolników przekroczy kryteria dochodowe uprawniające do określonego wsparcia.
Kontrowersje wokół wyliczeń GUS
Wyliczenia GUS od lat budzą dyskusje wśród rolników, którzy zwracają uwagę, że statystyczny dochód z hektara nie musi odpowiadać kwocie, która rzeczywiście pozostaje do dyspozycji gospodarstwa. Ma to szczególne znaczenie w okresach wysokich kosztów produkcji. Jednocześnie wartość wyliczona przez GUS jest brana pod uwagę przy ocenie dochodów rodziny, a tym samym może przesądzić o możliwości skorzystania z części świadczeń i pomocy.
Fot. Pexels / anaterate
