Japońska firma agtech Culta, założona w 2017 roku przez Shuhei Noaki, planuje ekspansję swojego modelu hodowli owoców opartego na sztucznej inteligencji na rynki Australii, Stanów Zjednoczonych i Europy. Celem jest osiągnięcie przychodów w wysokości 30 miliardów jenów (około 195 milionów dolarów) do 2032 roku. Firma opracowuje własne odmiany owoców, które są uprawiane przez 36 kontraktowych plantatorów na licencji, a następnie odkupuje całe zbiory i sprzedaje markowe owoce w Japonii i Azji Południowo-Wschodniej.
Technologia przyspieszająca hodowlę
Culta wykorzystuje uczenie maszynowe do analizy korelacji między danymi genomicznymi a fenotypowymi, co pozwala na szybkie identyfikowanie najlepszych rodziców do krzyżowania. Dzięki kontrolowanym warunkom wewnętrznym firma przeprowadza trzy cykle hodowlane truskawek rocznie, w porównaniu do jednego w tradycyjnych warunkach zewnętrznych. To skraca czas opracowania nowej odmiany z typowych 10 lat do zaledwie dwóch. Jak twierdzi Noaki, podejście to jest co najmniej pięć razy szybsze niż konwencjonalne metody.
Pierwsza odmiana i jej zalety
Debiutancka odmiana SAKURA DROPS jest odporna na wiosenne upały i może być transportowana do czerwca, z plonami 1,4 razy wyższymi i zawartością cukru (Brix) 1,3 razy wyższą niż popularna japońska odmiana Benihoppe. Owoce są również twardsze, co wydłuża ich trwałość do ponad 10 dni. Sprzedawane są w luksusowych sklepach w Singapurze i Malezji za około 20 dolarów singapurskich za opakowanie.
Kolejne kroki i wyzwania
Firma rozpoczęła hodowlę winogron stołowych i jabłek, planując wprowadzenie nowych odmian do 2030 roku. W przygotowaniu są również programy dotyczące kawy i kakao. Culta współpracuje z Kirin nad odpornym na ciepło chmielem, osiągając kwitnienie w ciągu dwóch lat. Noaki podkreśla, że zmiany klimatyczne, takie jak gorętsze lata, utrudniają uprawę winogron i jabłek w Japonii, co zmniejsza podaż.
Mimo posiadania kompetencji w biotechnologii, firma wybiera tradycyjne metody hodowli zamiast edycji genów, ponieważ cechy takie jak plon i zawartość cukru są kontrolowane przez wiele genów, a truskawki są oktoploidalne, co komplikuje edycję. W kwietniu 2026 roku Culta zamknęła rundę pre-series A o wartości 700 milionów jenów (4,5 miliona dolarów). Teraz kluczowym testem będzie adaptacja modelu biznesowego do rynków zachodnich, gdzie smak truskawek różni się od japońskich preferencji.
„Stosujemy pionowo zintegrowane modele biznesowe opracowane przez Zespri i Driscoll’s” – mówi Shuhei Noaki.
Ekspansja Culta pokaże, czy AI może wspierać nie tylko szybsze tworzenie odmian, ale także skalowalny biznes owoców konsumpcyjnych na wielu rynkach.
