Nieformalne spotkanie ministrów rolnictwa UE w Dublinie
W dniach 6–8 września 2026 roku w stolicy Irlandii odbyło się nieformalne spotkanie ministrów rolnictwa państw Unii Europejskiej. Głównym tematem rozmów była przyszłość europejskiej hodowli, jej konkurencyjność oraz odporność na kryzysy. Dyskutowano także o wykorzystaniu badań naukowych i innowacji w codziennej praktyce rolniczej. Spotkanie nie zaowocowało nowymi przepisami ani formalnymi decyzjami, ale stanowiło ważną platformę wymiany poglądów na temat kierunku przyszłej polityki rolnej UE, w tym unijnej Strategii dla sektora hodowlanego oraz Planu działań na rzecz białka.
Skutki suszy i ekstremalnych temperatur w Europie
Christophe Hansen, unijny komisarz ds. rolnictwa i żywności, zwrócił uwagę na dotkliwe skutki tegorocznych ekstremalnych warunków pogodowych, które dotknęły gospodarstwa w całej Europie. Przywołał przykład francuskiego producenta szklarniowego, który musiał pracować w temperaturze sięgającej 48°C, oraz problemy z dostępem do wody dla bydła w regionach górskich, gdzie wysychały rzeki. Hansen podkreślił, że takie zjawiska niosą nie tylko straty ekonomiczne, ale także ogromną presję psychiczną i fizyczną dla rolników. Dlatego – jego zdaniem – Europa musi jednocześnie reagować na bieżący kryzys i przygotowywać gospodarstwa na kolejne ekstremalne zjawiska pogodowe.
540 mln euro nadzwyczajnej pomocy dla rolników
W odpowiedzi na kryzys nawozowy Komisja Europejska ogłosiła pakiet nadzwyczajnego wsparcia w wysokości 540 mln euro dla unijnych rolników. Państwa członkowskie mogą zwiększyć tę kwotę nawet o 200%, co daje potencjalnie około 1,6 mld euro. Hansen zaapelował o jak najszybsze uruchomienie tych środków. Komisja przypomniała również o możliwościach elastyczności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, takich jak wcześniejsze wypłaty czy odstępstwa od niektórych wymogów w przypadku klęsk żywiołowych. To jednak rozwiązania doraźne – długofalowym wyzwaniem pozostaje budowanie odporności gospodarstw na susze, fale upałów i inne ekstremalne zjawiska.
Woda jako kluczowy zasób dla rolnictwa
Jednym z najważniejszych tematów dyskusji była gospodarka wodna. Hansen wskazywał na konieczność inwestowania w efektywne systemy nawadniania, technologie precyzyjne oraz poprawę zdrowia gleb, które mogą zatrzymywać więcej wody. Przykład Irlandii pokazał, jak istotny jest dostęp do wody: tamtejszy sektor ogrodniczy ucierpiał z powodu suszy, szczególnie w uprawie ziemniaków. Tam, gdzie rolnicy mieli możliwość nawadniania, wyniki były znacznie lepsze. Irlandia zdecydowała się umożliwić części gospodarstw zmianę przeznaczenia wcześniej planowanych inwestycji na instalacje nawadniające.
Zróżnicowane użytki zielone i genetyka bydła
Irlandzcy gospodarze zaprezentowali również innowacyjne rozwiązania w produkcji pasz. W gospodarstwie badawczym UCD Lyons Farm pokazano system oparty na mieszankach gatunków roślin o różnych systemach korzeniowych, które lepiej wiążą azot i mogą ograniczać zapotrzebowanie na nawozy mineralne. Z kolei w ośrodku ICBF Tully ministrowie zobaczyli, jak genetyka bydła może przyczynić się do redukcji emisji metanu. Irlandzki minister rolnictwa Martin Heydon przytoczył przykład zwierzęcia, które emitowało o 23% mniej metanu, a jednocześnie osiągało o 4% większą masę tuszy. To pokazuje, że lepsza genetyka może łączyć cele środowiskowe z ekonomią produkcji.
„Rolnicy nie mogą być zieloni, jeśli są finansowo na czerwonym”
Martin Heydon podkreślał, że nie można oczekiwać od rolników kolejnych inwestycji środowiskowych, jeśli ich gospodarstwa nie będą rentowne. Jego słowa – „Rolnicy nie mogą być zieloni, jeśli są finansowo na czerwonym” – oddają sedno problemu. Zmniejszenie zużycia nawozów, energii czy paliwa może jednocześnie ograniczać presję na środowisko i obniżać koszty produkcji. Zielona transformacja będzie możliwa tylko wtedy, gdy będzie miała ekonomiczne uzasadnienie.
Polska: technologie dla małych i średnich gospodarstw
Polską delegację na spotkaniu reprezentował minister rolnictwa Stefan Krajewski. Zwrócił on uwagę na znaczenie badań i innowacji dla konkurencyjności gospodarstw, dobrostanu zwierząt oraz efektywnego wykorzystania zasobów. Polska postulowała rozwój odmian roślin białkowych odpornych na choroby i zmienność klimatu, technologii oszczędzających wodę i energię, odnawialnych źródeł energii oraz lepsze zagospodarowanie nawozów naturalnych. Kluczowe jest jednak, aby nowoczesne technologie były dostępne i ekonomicznie uzasadnione także dla małych i średnich gospodarstw – potrzebne są odpowiednie finansowanie, doradztwo i stabilne przepisy.
Plan działań na rzecz białka i przyszłość hodowli
W Dublinie rozmawiano również o unijnym Planie działań na rzecz białka, który ma zwiększyć produkcję roślin białkowych w Europie i ograniczyć zależność od importowanych pasz. Większa produkcja tych roślin może poprawić strukturę płodozmianu, jakość gleby i różnorodność produkcji. Christophe Hansen podkreślił, że sektor hodowlany musi pozostać ważną częścią europejskiego rolnictwa, ale potrzebuje rozwiązań poprawiających jego konkurencyjność i rentowność. Komisja wskazuje na genetykę, technologie, badania, lepsze wykorzystanie pasz, zarządzanie ryzykiem oraz inwestycje w odporność gospodarstw. Ważne będzie także ograniczenie zależności od importowanych środków produkcji i zapewnienie uczciwych warunków konkurencji z producentami spoza UE.
