Kontrole w gospodarstwach – jak są wybierane?
Wielu rolników zastanawia się, dlaczego niektóre gospodarstwa są wizytowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a inne nie. Jak wyjaśnia Agnieszka Koniecko, zastępca dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, nie ma jednego uniwersalnego klucza doboru gospodarstw do kontroli. – Przede wszystkim warto wiedzieć, że nie istnieje jeden rodzaj kontroli, ani jeden sposób typowania gospodarstw – podkreśla.
Losowość, analiza ryzyka i donosy
Kontrole mogą być wynikiem różnych przesłanek. Część gospodarstw wybierana jest losowo, inne typowane na podstawie analizy ryzyka lub manualnie, gdy zachodzi potrzeba wyjaśnienia określonych informacji, na przykład w wyniku donosu. – Część gospodarstw wybierana jest losowo, inne są typowane na podstawie analizy ryzyka lub manualnie z konieczności wyjaśnienia określonych informacji, na przykład na skutek donosu – mówi Koniecko. Oznacza to, że kontrola może być zarówno elementem rutynowej weryfikacji, jak i reakcją na sygnały o potencjalnych nieprawidłowościach.
Zakres i termin kontroli
Zakres kontroli również bywa różny. Wizytacja może dotyczyć powierzchni zgłoszonych do płatności, realizacji ekoschematów, zwierząt, warunkowości albo działań inwestycyjnych. Termin przeprowadzenia kontroli zależy od formy wsparcia oraz okresu realizacji zobowiązania. – Termin ich realizacji zależy m.in. od formy wsparcia oraz okresu realizacji zobowiązania – dodaje Koniecko.
Czy każda kontrola jest zapowiadana?
Rolnicy często obawiają się, że otrzymanie informacji o kontroli oznacza wykrycie nieprawidłowości. ARiMR uspokaja jednak, że nie należy automatycznie wyciągać takich wniosków. – Sama informacja o terminie nie oznacza automatycznie, że w gospodarstwie wykryto nieprawidłowości. W wielu przypadkach jest to standardowy element systemu weryfikacji wniosków – zaznacza Koniecko. To, czy rolnik zostanie wcześniej poinformowany o kontroli, zależy od rodzaju kontroli oraz obowiązujących przepisów.
Metody kontroli: inspekcja terenowa i FOTO
W przypadku płatności bezpośrednich ARiMR stosuje dwie podstawowe metody: inspekcję terenową oraz kontrolę FOTO. Inspekcja terenowa polega na przeprowadzeniu wywiadu i pomiarów w terenie, często z użyciem GPS, weryfikując dane zadeklarowane we wniosku. Metoda FOTO opiera się na analizie ortofotomap oraz wywiadzie terenowym. Kontrole tego typu przeprowadzane są na obszarach wybranych losowo lub wskazanych na podstawie analizy ryzyka. Na obszarze objętym kontrolą FOTO sprawdzane są gospodarstwa posiadające działki położone na danym obszarze.
Dokumentacja i upoważnienia
ARiMR przypomina, że zarówno jej pracownicy, jak i pracownicy firm wykonujących kontrole na zlecenie Agencji mogą kontaktować się z rolnikami w celu pozyskania dodatkowej dokumentacji. Może to odbywać się osobiście, telefonicznie lub drogą elektroniczną, szczególnie gdy konieczna jest weryfikacja realizacji ekoschematów lub innych zobowiązań. Osoby wykonujące kontrole na zlecenie ARiMR posiadają imienne upoważnienia i na prośbę rolnika mają obowiązek je okazać.
