Ogólnopolskie Forum Rolnicze w Kazimierowie
W Kazimierowie koło Konina, 10 października 2026 roku, odbyło się Ogólnopolskie Forum Rolnicze zorganizowane przez środowisko Rozwój Plus, któremu przewodniczy były premier Mateusz Morawiecki. Wydarzenie przebiegało pod hasłem „Od rolnika do koszyka” i zgromadziło rolników, przedstawicieli związków zawodowych oraz polityków związanych z sektorem rolnym. Głównym tematem debaty była pogarszająca się opłacalność produkcji, rosnące koszty prowadzenia gospodarstw oraz słaba pozycja producentów w relacjach z odbiorcami i sieciami handlowymi.
Osiem postulatów dla rolnictwa
Podczas forum zaprezentowano osiem propozycji programowych, które mają wyznaczyć kierunek przyszłych działań na rzecz wsi. Obejmują one:
- Ułatwienie dostępu do finansowania i ograniczenie biurokracji.
- Odbudowę pogłowia trzody chlewnej.
- Reformę funduszy promocji produktów rolno-spożywczych.
- Inicjatywę „Lokalna półka – lokalny produkt”.
- Wzmocnienie bezpieczeństwa żywnościowego kraju.
- Ochronę rynku przed nieuczciwą konkurencją i nadmiernym importem.
- Obniżenie kosztów energii dla wsi i producentów rolnych.
- Zwiększenie odporności obszarów wiejskich na sytuacje kryzysowe.
Jak podkreślano, są to na razie kierunki prac programowych, a nie gotowe rozwiązania prawne czy uruchomione programy pomocowe.
Dysproporcje cenowe i potrzeba przebudowy rynku
Jednym z kluczowych wątków była przepaść między cenami otrzymywanymi przez rolników a cenami detalicznymi. Mateusz Morawiecki przywołał przykład producentów marchwi, którzy sprzedawali ją po 99 groszy, podczas gdy w sklepie kosztowała 4,99 zł. Były premier argumentował, że konieczna jest przebudowa architektury rynku rolno-spożywczego, w tym powiązanie maksymalnych marż handlowych z ceną płaconą producentowi. „Nasze zobowiązanie właśnie wiąże się z tym, żeby tak przebudować całą architekturę rynku rolnego, żeby rolnikowi opłacało się produkować, opłacało się sprzedawać” – mówił Morawiecki. Poseł Ryszard Bartosik, były wiceminister rolnictwa, dodał: „Musimy coś zmienić, musimy ucywilizować umowy pomiędzy rolnikami a sieciami handlowymi. Tak dalej być nie może. Dlatego proponujemy rozwiązania prawne, aby rolnik stał się w tym kontrakcie podmiotem”.
Odbudowa produkcji świń i finansowanie inwestycji
Wśród postulatów znalazła się odbudowa krajowego pogłowia trzody chlewnej, co ma szczególne znaczenie w obliczu problemów ekonomicznych producentów świń. Nie przedstawiono jednak szczegółowego mechanizmu finansowania ani harmonogramu. Morawiecki wskazywał również na potrzebę stworzenia instrumentów finansowych umożliwiających rolnikom inwestycje w chłodnie, silosy i zakłady przetwórcze. Proponował długoterminowe kredyty z niskim oprocentowaniem oraz kredyty konsolidacyjne. Podkreślał potrzebę połączenia wolnego rynku z interwencją państwa w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak klęski żywiołowe. „Mądra polityka musi polegać na współgraniu między wolnym rynkiem a interwencją państwa tam, gdzie ona jest niezbędna” – zaznaczył.
Ochrona rynku i głosy byłych ministrów
Uczestnicy forum zwracali uwagę na konkurencję ze strony produktów spoza Unii Europejskiej, w tym z Ukrainy i państw Mercosuru. Gabriel Janowski, były minister rolnictwa, stwierdził: „Musimy chronić polskie rolnictwo przed nieuczciwą konkurencją i nadmiernym importem. Fundamentem naszego bezpieczeństwa żywnościowego muszą być silne, wydajne gospodarstwa rodzinne”. Jan Krzysztof Ardanowski podkreślał natomiast: „Nie będzie nigdy dobrej strategii i później jej realizacji, jeżeli to nie będzie uwzględniało głosów polskich rolników”. Ostrzegał przed ograniczaniem europejskiej produkcji przy jednoczesnym zwiększaniu importu.
Tańsza energia i lokalna żywność
Dwa postulaty dotyczą bezpośrednio kosztów i rynku. Pierwszy zakłada obniżenie kosztów energii dla mieszkańców wsi i producentów rolnych, co ma znaczenie zwłaszcza w gospodarstwach intensywnych, przechowalniach i przetwórstwie. Drugi – „Lokalna półka – lokalny produkt” – ma zwiększyć obecność polskiej żywności w sprzedaży detalicznej. Na tym etapie nie podano szczegółowych zasad finansowania tańszej energii ani obowiązków dla sieci handlowych.
Reforma funduszy promocji i zapowiedź projektu ustawy
Sławomir Izdebski, przewodniczący OPZZ Rolników i Organizacji Rolniczych, zapowiedział przygotowanie projektu ustawy dotyczącej reformy i odpolitycznienia funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. To jedna z nielicznych konkretnych inicjatyw legislacyjnych ogłoszonych podczas forum. Związkowcy krytycznie oceniali politykę rolną obecnego rządu, wskazując na potrzebę większego wsparcia producentów.
Wezwanie do protestu
Spotkanie miało również wymiar polityczny. Mateusz Morawiecki ostro skrytykował działania rządu Donalda Tuska wobec rolnictwa i wezwał producentów do protestu. „Dlatego wzywam polskich rolników do buntu. Do protestu. Przeciwko temu stanowi rzeczy, w którym dzisiaj jesteśmy. Idźmy razem” – powiedział. Podczas wydarzenia podpisano wspólną deklarację wyznaczającą kierunki dalszych prac nad programem dla wsi. Osiem postulatów dotyka najważniejszych problemów polskiego rolnictwa, ale rolnicy wciąż czekają na konkrety, zwłaszcza w zakresie finansowania i rozwiązań legislacyjnych.
