Podczas wtorkowego posiedzenia w Brukseli minister rolnictwa Stefan Krajewski ponownie wezwał Komisję Europejską do przedstawienia szczegółowych analiz dotyczących skutków zawieranych umów handlowych dla poszczególnych rynków krajowych. Jego zdaniem, obecny brak transparentności w tej kwestii stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo wielu sektorów produkcji rolnej w Unii Europejskiej.
Szef polskiego resortu rolnictwa zwrócił uwagę na drastyczny przykład – otwierane przez UE kontyngenty na import cukru są wyższe niż jego roczna produkcja w Polsce. Oznacza to, że w skrajnym przypadku na polski rynek mogłoby trafić więcej zagranicznego cukru, niż wynosi krajowe zapotrzebowanie, co grozi załamaniem cen i upadkiem plantatorów. Podobne zagrożenia dotyczą według Krajewskiego także innych branż, takich jak produkcja wołowiny czy drobiu.
Eksperci podkreślają, że problem nie dotyczy wyłącznie Polski. Wiele państw Europy Środkowo-Wschodniej boryka się z podobnymi wyzwaniami. Według danych Eurostatu, od 2015 roku import produktów rolnych z krajów trzecich do UE wzrósł o 28%, a w przypadku cukru – o 42%. Tymczasem unijne regulacje dotyczące ochrony rynku wewnętrznego są często niewystarczające, a mechanizmy wyrównawcze – nieskuteczne.
„Brak rzetelnych ocen wpływu handlowego przed podpisaniem umów to poważne zaniedbanie Komisji. Każde państwo członkowskie ma prawo wiedzieć, jak nowe porozumienie wpłynie na jego producentów, zanim zostanie wdrożone” – powiedział Krajewski w rozmowie z dziennikarzami.
Polska od lat apeluje o wprowadzenie obowiązkowych, szczegółowych analiz ex ante dla każdej negocjowanej umowy handlowej. Obecne procedury opierają się głównie na ogólnych danych unijnych, które nie oddają lokalnych realiów. Brak takich analiz utrudnia także podejmowanie decyzji o ewentualnych rekompensatach lub mechanizmach ochronnych dla poszczególnych sektorów.
W najbliższych tygodniach ministerstwo rolnictwa planuje przedstawić Komisji Europejskiej szczegółowe zestawienie 10 najbardziej wrażliwych towarów rolnych w Polsce, dla których import może zagrażać stabilności rynku. Zdaniem Krajewskiego, bez zmiany podejścia Brukseli, polskie rolnictwo stanie przed poważnym wyzwaniem konkurencyjnym, szczególnie w kontekście negocjacji z Mercosurem oraz Ukrainą.
Foto: images.pexels.com
