Problem trwa od dwóch lat
Mateusz Kocus, prowadzący 33-hektarowe gospodarstwo w gminie Sochaczew (województwo mazowieckie), od około dwóch lat zmaga się z coraz większymi szkodami wyrządzanymi przez dziki. Uprawia pszenicę, pszenżyto, rzepak oraz kukurydzę na ziarno. To właśnie ta ostatnia uprawa jest szczególnie narażona na zniszczenia.
Dziki atakują na różnych etapach wegetacji
Zwierzeta pojawiają się na polach zarówno po zasiewach, jak i tuż przed zbiorem. – Przy zasiewach wybierają nasiona zaraz po przejeździe siewnika, a teraz, kiedy kukurydza jest praktycznie do zbioru, okazuje się, że łamią łodygi i wyjadają sobie kukurydzę – relacjonuje rolnik.
Jego działki znajdują się w obrębie Koła Łowieckiego „Przyszłość”, działającego na terenie gminy Sochaczew. Problemem jest jednak również położenie pól – w okolicy znajduje się wiele zabudowań, a dodatkowym ograniczeniem jest obwodnica. – Przepisy mówią, że myśliwi nie mogą strzelać do dzików, jeżeli odległość od zabudowań nie przekracza 150 metrów. Dodatkowo ogranicza ich trasa i obwodnica, więc tłumaczą się tym, że nie będą szli za dzika do więzienia – tłumaczy Kocus.
Zgłoszone szkody w pszenicy bez odszkodowania
Już wiosną rolnik zgłaszał szkody wyrządzone przez dziki w pszenicy. Przedstawiciele koła łowieckiego pojawili się na polach, jednak według relacji rolnika sposób przeprowadzenia oględzin pozostawił wiele do życzenia. – Przejechali się po ścieżkach technologicznych samochodem, nawet nie wyszli z samochodu i stwierdzili, że szkód nie ma. Z góry wszystko ładnie widać, ale z dołu, jak się już zazieleniło, te miejsca nie rzucały się tak w oczy. Finalnie plony z tych działek wyniosły ok. 2,3 tony z hektara – wspomina.
Rolnik nie otrzymał odszkodowania ani dalszych informacji dotyczących zgłoszonych szkód. – Zakończyliśmy temat na tym, że oni przejechali się po tych polach, stwierdzili, że szkody nie ma i tyle – dodaje.
Kukurydza zapowiadała się dobrze, ale straty trudne do oszacowania
Jesienią problem ponownie się nasilił. Dziki pojawiają się na polach praktycznie codziennie, a rolnik widuje je również w ciągu dnia. W tym roku największe obawy dotyczą kukurydzy na ziarno, która przed pojawieniem się dzików zapowiadała się bardzo dobrze. – W tym roku uważam, że mamy piękną kukurydzę. Mam nadzieję, że plon będzie gdzieś w okolicach 13 ton – prognozuje.
Dziś trudno jednak powiedzieć, jaki plon rzeczywiście uda się zebrać. Dziki łamią rośliny i ryją w polu, a dokładne określenie powierzchni zniszczeń w wysokiej kukurydzy jest bardzo trudne. – Nie wiem, w jakim procencie jest ona już zniszczona. Powtarza się scenariusz jak z ubiegłego roku. One ryją na poprzeczniakach, szczególnie w kukurydzy. Trudno jest to oszacować, bo kukurydza jest wielka i chodzenie w niej też nie jest proste – mówi.
Warunki sprzyjają dzikom
Zdaniem rolnika warunki w okolicy sprzyjają dzikom. Niedaleko pól znajduje się rzeka Pisia, a także nieużytki, olszyny i tereny podmokłe. – To jest taki fajny teren dla nich, bo tutaj jest rzeka. Jest też trochę nieużytków, dużo takich lasków, olszyn, teren podmokły. One mają tutaj raj – twierdzi. Dziki pojawiają się jednak także po drugiej stronie wsi, za obwodnicą, gdzie również mają niszczyć uprawy.
Codzienna kontrola pól i poczucie bezradności
Sytuacja wymaga od rolnika praktycznie codziennego sprawdzania pól, nawet po powrocie z pracy późnym wieczorem. – Z jednej strony, człowiek codziennie się budzi, przychodzi z pracy w nocy, zagląda przez okno, czy one są, zastanawia się czy może petardy rzucić. Ale z drugiej strony, nie chcemy ich płoszyć, bo jak one z takim impetem wchodzą w tę kukurydzę, to jeszcze chyba gorszych strat narobią. I tak koło się zamyka – kończy.
Dla rolnika największym problemem pozostaje brak jasnej odpowiedzi, co może zrobić, gdy dziki regularnie pojawiają się na jego polach, a możliwości ich odstrzału są ograniczone przez zabudowę i infrastrukturę.
Stanowisko koła łowieckiego
Sebastian Boliński, prezes Wojskowego Koła Łowieckiego nr 134 „Przyszłość” w Sochaczewie, podkreśla, że problemem jest przede wszystkim położenie gruntów rolnika. Część z nich znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, dróg gminnych oraz obwodnicy Sochaczewa, co znacząco ogranicza możliwości bezpiecznego wykonywania polowań. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa łowieckiego zabronione jest strzelanie do zwierzyny w odległości mniejszej niż 150 metrów od zabudowań mieszkalnych.
Prezes relacjonuje, że rolnik został poinformowany o konieczności złożenia formalnego wniosku o oszacowanie szkód. Po otrzymaniu zgłoszenia na miejsce pojechali członkowie komisji zajmującej się szacowaniem szkód i oglądali uprawę pszenicy ozimej. Prezes wskazuje, że na kondycję roślin mogły wpływać również inne czynniki, w tym słaba gleba, przymrozki zimą oraz późniejsza susza. Potwierdza również, że podczas wcześniejszej wizyty przedstawicieli koła na gruntach rolnika nie sporządzono protokołu oględzin.
Według prezesa rolnik otrzymał sznury hukowe oraz hukinol, czyli środek mający odstraszać dziki. Koło podejmuje również działania w całym obwodzie – w poprzednim sezonie odstrzelono na tym zurbanizowanym terenie 139 dzików, a w bieżącym sezonie do dnia rozmowy – 44. Organizowane są także dyżury myśliwskie.
Prezes zapowiada, że koło chce ponownie przyjrzeć się sytuacji na gruntach Kocusa i rozważa ustawienie urządzenia łowieckiego w miejscu, z którego można byłoby bezpiecznie oddać strzał, co wymagałoby jednak wcześniejszych ustaleń z rolnikiem. Koło nie zamierza obecnie oddawać dzierżawionego obwodu łowieckiego, choć prowadzono rozmowy dotyczące możliwości wystąpienia o zmianę jego granic.
– To jest jego życie, to są jego pieniądze, to jest jego utrzymanie. Ja to doskonale rozumiem – mówi prezes Boliński, podkreślając jednocześnie, że członkowie koła muszą przestrzegać przepisów i brać pod uwagę bezpieczeństwo ludzi.
