Po zakończeniu naboru wniosków o dopłaty bezpośrednie na 2026 rok, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) rozpoczyna etap weryfikacji. Jak informuje Biuro Prasowe ARiMR, w tegorocznej kampanii obowiązują trzy podstawowe rodzaje kontroli: administracyjne, na miejscu oraz metodą FOTO. Zasady tych kontroli nie zmieniły się w porównaniu z rokiem 2025, jednak pojawiły się istotne uproszczenia dotyczące warunkowości.
Kto może liczyć na wyłączenia?
Najważniejszą zmianą w 2026 roku jest wyłączenie z systemu kontroli warunkowości beneficjentów płatności dla małych gospodarstw. Oznacza to, że połowa wszystkich rolników ubiegających się o dopłaty nie będzie podlegać tego typu inspekcjom. Dodatkowo, gospodarstwa o powierzchni do 10 ha zostały całkowicie zwolnione z kontroli i kar administracyjnych związanych z warunkowością. Z kolei gospodarstwa do 30 ha nie muszą obawiać się inspekcji i sankcji dotyczących zmianowania oraz dywersyfikacji upraw. Mimo tych ułatwień, ARiMR podkreśla, że nadal kluczowe znaczenie przy przyznawaniu dopłat mają status aktywnego rolnika oraz faktyczne użytkowanie gruntów.
Rodzaje kontroli – jak przebiegają?
Kontrole administracyjne polegają na analizie danych zawartych we wnioskach i porównaniu ich z informacjami w systemach ARiMR. Z kolei kontrole na miejscu mogą być realizowane tradycyjnie – poprzez inspekcję terenową z pomiarami działek i wywiadem w gospodarstwie, często z użyciem GPS – lub metodą FOTO, która opiera się na analizie ortofotomap i zdjęć lotniczych lub satelitarnych. W razie potrzeby metoda FOTO jest uzupełniana wizytą w terenie. Gospodarstwa do kontroli wybierane są losowo lub na podstawie analizy ryzyka.
Czy rolnik zostanie uprzedzony?
ARiMR wyjaśnia, że co do zasady kontrole na miejscu nie są wcześniej zapowiadane. Wyjątkiem są sytuacje, gdy obecność rolnika jest niezbędna – wtedy zostanie on powiadomiony z odpowiednim wyprzedzeniem (osobiście, telefonicznie lub e-mailowo). W przypadku kontroli metodą FOTO rolnik zazwyczaj nie jest informowany o rozpoczęciu czynności kontrolnych. Agencja zaleca, aby rolnicy mieli przygotowaną dokumentację potwierdzającą realizację zadeklarowanych działań, zwłaszcza w zakresie ekoschematów. Mogą to być ewidencje zabiegów, dokumenty dotyczące ekoschematów i inne wymagane dowody.
Przygotuj się na kontrolę
ARiMR przypomina, że w razie potrzeby agencja lub firmy działające na jej zlecenie mogą kontaktować się z rolnikami telefonicznie, osobiście lub drogą elektroniczną w celu uzupełnienia dokumentacji. Dlatego warto na bieżąco gromadzić i przechowywać wszystkie dokumenty związane z realizacją wniosku.
Fot. Pexels / mk_photoz
