Skala zakażeń ptasią grypą w Europie wciąż budzi niepokój. Jak wynika z danych Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz Komisji Europejskiej, w okresie od października 2025 do czerwca 2026 roku na Starym Kontynencie odnotowano blisko 8 tysięcy ognisk i przypadków tej choroby. Szczególnie alarmujący jest fakt, że wirusa wykryto czterokrotnie częściej u dzikich ptaków niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu.
Dlaczego dzikie ptaki stanowią tak duże zagrożenie?
Analizy epidemiologiczne wskazują, że większość infekcji w gospodarstwach drobiarskich miała związek z pośrednim kontaktem z dzikim ptactwem. Wirus nie musi więc zostać wniesiony do kurnika przez zakażone zwierzę – może trafić na teren fermy wraz z zanieczyszczonym sprzętem, obuwiem, odzieżą czy przedmiotami mającymi styczność ze środowiskiem zewnętrznym. To sprawia, że bioasekuracja musi obejmować nie tylko budynki inwentarskie, ale cały obszar gospodarstwa.
Pięć filarów ochrony stada
W ramach kampanii #NoBirdFlu eksperci przypominają o pięciu podstawowych działaniach, które mogą znacząco ograniczyć ryzyko zakażenia.
1. Kontrola dostępu i dezynfekcja
Na teren fermy powinny wchodzić wyłącznie osoby niezbędne do prowadzenia produkcji. Każda z nich musi stosować czystą odzież ochronną, zmieniać obuwie i przestrzegać zasad higieny rąk. Równie istotna jest dezynfekcja sprzętu, narzędzi, pojemników i pojazdów – zwłaszcza jeśli wcześniej miały kontakt z innymi fermami lub dzikim ptactwem.
2. Higiena obiektów i podział na strefy
Budynki, wyposażenie i powierzchnie stykające się ze zwierzętami wymagają regularnego czyszczenia i dezynfekcji, szczególnie po zakończeniu cyklu produkcyjnego. EFSA zaleca wyraźne oddzielenie strefy czystej, związanej z utrzymywaniem ptaków, od strefy brudnej, mającej kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Nie można też zapominać o zabezpieczeniu paszy i wody pitnej przed zanieczyszczeniem przez dzikie ptaki.
3. Blokowanie dostępu dzikim ptakom
Hodowcy powinni systematycznie kontrolować stan dachów, ścian, ogrodzeń i zabezpieczeń budynków. Nawet drobne otwory mogą umożliwić dzikim ptakom przedostanie się do miejsc utrzymywania drobiu lub przechowywania paszy. Warto zabezpieczyć wybiegi siatkami, usuwać zastoiska wody wokół budynków oraz unikać przenoszenia paszy i sprzętu między stadami bez odpowiednich środków ostrożności.
4. Separacja gatunków drobiu
W gospodarstwach utrzymujących różne gatunki ptaków kluczowe jest oddzielne trzymanie kur, kaczek, indyków i pozostałych zwierząt. Taki podział ogranicza przenoszenie patogenów między gatunkami i ułatwia kontrolę stanu zdrowia poszczególnych stad.
5. Codzienna obserwacja i szybka reakcja
Wczesne wykrycie choroby może zdecydować o skali strat. Hodowcy powinni codziennie obserwować zachowanie ptaków oraz kontrolować pobieranie paszy i wody. Niepokojące sygnały to nagły spadek spożycia paszy lub wody, zwiększona liczba padnięć, objawy oddechowe, nietypowe zachowanie i osłabienie. W razie podejrzenia grypy ptaków należy natychmiast skontaktować się z lekarzem weterynarii lub powiatowym lekarzem weterynarii, ograniczyć przemieszczanie ptaków i zabezpieczyć stado przed kontaktem z innymi zwierzętami.
Straty mogą być ogromne
Pojawienie się ptasiej grypy w gospodarstwie oznacza nie tylko konieczność likwidacji całego stada, ale także poważne straty finansowe, ograniczenia w przemieszczaniu zwierząt i zakłócenia w handlu. Wystarczy jedno ognisko, by okoliczni producenci zostali objęci dodatkowymi restrykcjami weterynaryjnymi. Dlatego przestrzeganie zasad bioasekuracji powinno być stałym elementem produkcji drobiarskiej – niezależnie od wielkości gospodarstwa.
Kampania #NoBirdFlu, prowadzona wspólnie przez EFSA i Komisję Europejską, ma przypominać, że ochrona stad zaczyna się od codziennych czynności wykonywanych w gospodarstwie.
