Polska w czołówce unijnych producentów gęsi
Hodowla gęsi w Polsce od lat należy do największych w Unii Europejskiej. Z danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że w ciągu ostatnich pięciu lat krajowe pogłowie tych ptaków wahało się między 0,9 a 1,3 mln sztuk. Produkcja koncentruje się wokół dużych zakładów drobiarskich oraz wylęgarni, a jej skala jest ściśle dostosowana do zamówień odbiorców – przede wszystkim zagranicznych.
Gęś Biała Kołudzka – duma polskiej hodowli
Podstawą krajowej produkcji jest rodzima rasa – Gęś Biała Kołudzka, wyhodowana przez Instytut Zootechniki – PIB w Kołudzie Wielkiej. Ptaki te cechują się szybkimi przyrostami masy ciała – w momencie skupu osiągają zwykle od 6,5 do 7 kg żywej wagi. Ich mięso jest wysoko cenione zarówno za walory smakowe, jak i odżywcze.
Wielkopolska i Kujawy skupiają ponad połowę pogłowia
Produkcja gęsi w Polsce jest silnie skoncentrowana geograficznie. W 2025 roku ponad połowa krajowego stada znajdowała się w zaledwie dwóch województwach. Prym wiodła Wielkopolska, gdzie utrzymywano 319 tys. sztuk, co stanowiło 34% pogłowia. Na drugim miejscu uplasowały się Kujawy i Pomorze z 214 tys. sztuk (23%). Łącznie oba regiony odpowiadały za 57% krajowej hodowli. Kolejne miejsca zajmowały województwa łódzkie (74 tys. szt.), zachodniopomorskie (58 tys.) i podlaskie (54 tys.).
Eksport gęsiny – od 12 do 16 tys. ton rocznie
Polski sektor gęsiarski jest mocno uzależniony od rynków zagranicznych. W ostatnich pięciu latach eksport mięsa gęsiego wynosił od 12 do 16 tys. ton rocznie. Wartość sprzedaży podlegała jednak większym wahaniom niż wolumen – w 2022 roku przychody osiągnęły 116 mln euro, by w 2024 roku spaść do 61 mln euro. Różnice te wynikają głównie ze zmian cen transakcyjnych na rynkach międzynarodowych, co pokazuje, jak istotna dla rentowności produkcji jest koniunktura cenowa.
Niemcy głównym odbiorcą polskiej gęsiny
Zdecydowanym liderem wśród importerów pozostają Niemcy. W 2025 roku trafiło tam 8,6 tys. ton polskiej gęsiny o wartości 79 mln euro, co stanowiło 71% wolumenu i aż 86% wartości całego eksportu. Łączny eksport w 2025 roku wyniósł około 12,1 tys. ton i był wart blisko 92 mln euro. Kolejni odbiorcy to Francja (1,2 tys. ton, 2,7 mln euro), Hongkong (0,9 tys. ton, 2,6 mln euro), Wielka Brytania (0,4 tys. ton, 1,5 mln euro), Austria (0,2 tys. ton, 1,7 mln euro) oraz Czechy (0,1 tys. ton, 1 mln euro). Dominacja rynku niemieckiego sprawia, że zmiany zamówień u naszych zachodnich sąsiadów mogą bezpośrednio przekładać się na warunki sprzedaży oferowane polskim producentom.
Nie tylko mięso – puch, pierze i podroby
Gospodarcze znaczenie chowu gęsi wykracza poza produkcję mięsa. Polska jest również jednym z czołowych unijnych producentów puchu i pierza gęsiego, wykorzystywanych do wyrobu kołder, poduszek i odzieży. Surowce te słyną z doskonałych właściwości termoizolacyjnych. Na rynki zagraniczne trafiają także gęsie podroby – wątróbki, żołądki i serca – a także smalec gęsi, ceniony w gastronomii i przetwórstwie spożywczym.
Przyszłość branży zależy od eksportu
Choć listopad, a zwłaszcza dzień św. Marcina obchodzony 11 listopada, sprzyja większemu zainteresowaniu gęsiną w kraju, rynek wewnętrzny pozostaje tylko jednym z kierunków sprzedaży. Pozycja polskiego sektora gęsiarskiego została zbudowana przede wszystkim dzięki odbiorcom zagranicznym. Dalszy rozwój będzie zależał od utrzymania eksportu do Niemiec, ale także od poszukiwania nowych rynków zbytu – wśród perspektywicznych kierunków wymienia się kraje Azji Południowo-Wschodniej i Bliskiego Wschodu. Rozszerzenie sprzedaży mogłoby ograniczyć uzależnienie branży od jednego dominującego odbiorcy.
„Polska pozostaje jednym z najważniejszych producentów gęsiny w Europie, ale o opłacalności decydują nie tylko liczby, lecz przede wszystkim ceny i możliwości sprzedaży na rynkach zagranicznych” – podkreślają eksperci branży drobiarskiej.
Przy krajowym pogłowiu wynoszącym około miliona sztuk i eksporcie przekraczającym 12 tys. ton mięsa rocznie Polska utrzymuje silną pozycję w europejskiej produkcji gęsiny. Wyzwaniem pozostaje jednak dywersyfikacja rynków zbytu i stabilizacja cen, które w dużym stopniu decydują o rentowności hodowli.
