Przełom w relacjach handlowych po Brexicie
Wielka Brytania i Unia Europejska wypracowały wspólny projekt porozumienia sanitarnego i fitosanitarnego (SPS), który ma znacząco ułatwić wymianę produktów rolno-spożywczych. Dokument, liczący około 200 stron, trafił już do państw członkowskich i będzie przedmiotem obrad podczas szczytu UE–Wielka Brytania zaplanowanego na 20 listopada. To pierwszy tak kompleksowy krok w kierunku redukcji barier powstałych po opuszczeniu przez Wielką Brytanię jednolitego rynku.
Mniej dokumentów, szybszy transport
Zgodnie z informacjami BBC, nowe regulacje przewidują zniesienie większości świadectw zdrowia wymaganych dotąd w obrocie żywnością oraz ograniczenie obowiązku posiadania certyfikatów fitosanitarnych. Zmniejszy się również liczba kontroli granicznych, a część produktów spożywczych z Wielkiej Brytanii będzie mogła wrócić na unijny rynek. Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim mniej formalności, krótszy czas odpraw i niższe koszty transportu.
Wspólny obszar bezpieczeństwa żywności
Podstawą porozumienia jest utworzenie wspólnego obszaru sanitarnego i fitosanitarnego. W praktyce Wielka Brytania zobowiąże się do dostosowania swoich przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i ochrony roślin do standardów unijnych. Dzięki temu możliwe będzie ograniczenie kontroli bez rezygnacji z wysokich wymogów jakościowych. Jak podkreślają eksperci, takie rozwiązanie przypomina mechanizmy stosowane w relacjach UE ze Szwajcarią czy Norwegią, gdzie wspólne regulacje pozwalają na płynny handel przy zachowaniu bezpieczeństwa.
Koszty Brexitu wciąż odczuwalne
Po wyjściu z UE brytyjscy i unijni przedsiębiorcy musieli zmierzyć się z dodatkowymi wymogami dokumentacyjnymi, certyfikacją i kontrolami, co przełożyło się na wzrost kosztów importu i eksportu. Część firm ograniczyła działalność lub całkowicie wycofała się z wymiany towarowej. Nowe porozumienie ma odwrócić przynajmniej część tych negatywnych skutków. Warto przypomnieć, że według szacunków branżowych handel żywnością między Wielką Brytanią a UE spadł w pierwszych latach po Brexicie o kilkanaście procent, a koszty administracyjne wzrosły nawet o 30 proc.
Jeszcze nie teraz – co dalej?
Choć projekt jest już uzgodniony, nowe zasady nie obowiązują od razu. Dokument musi przejść procedurę zatwierdzania przez państwa członkowskie i Parlament Europejski. Kluczowy będzie szczyt 20 listopada, podczas którego przywódcy ocenią przedstawione propozycje. Dla sektora rolno-spożywczego to szansa na realne uproszczenia, ale przedsiębiorcy muszą uzbroić się w cierpliwość – pierwsze efekty mogą być widoczne dopiero w przyszłym roku.
