Irlandia, znana z deszczowej pogody, mierzy się w tym sezonie z nietypową suszą, która znacząco wpływa na uprawy ziemniaków. Obecnie w kraju zaledwie 300 rolników uprawia ponad 8 tysięcy hektarów tych roślin, a dominującą odmianą jest Rooster, zajmująca około 70% areału. To sytuacja bez precedensu, biorąc pod uwagę, że średnie roczne opady w Irlandii wynoszą od 900 mm na wschodzie do nawet 1800-1900 mm na zachodzie i południu.
Jak podaje Teagasc, irlandzki urząd ds. rozwoju rolnictwa i żywności, średnie plony ziemniaków w kraju oscylują w granicach 45–49 ton z hektara. Jednak tegoroczna susza, która trwa od 4–5 tygodni, powoduje, że rolnicy spodziewają się znacznie niższych zbiorów. Thomas Carpenter, jeden z większych producentów, gospodarujący wraz z bratem około 50 km na północ od Dublina, szacuje, że plony mogą spaść z oczekiwanych 50 t/ha do zaledwie 30 t/ha.
Odmiana Rooster – królowa irlandzkich pól
Odmiana Rooster, wyhodowana przez irlandzką agencję doradztwa rolniczego i zarejestrowana w 1991 roku, charakteryzuje się wysoką zawartością suchej masy (21–23%) i jest szczególnie popularna w supermarketach. „Mimo upływu lat nadal najlepiej sprawdza się w sprzedaży supermarketowej” – mówi Carpenter. Wymaga długiego sezonu wegetacyjnego, dlatego sadzenie odbywa się późno – w tym roku ziemniaki posadzono 4 maja, a zbiory planowane są na pierwszą połowę października.
W gospodarstwie brata Thomasa, oprócz ziemniaków, uprawia się jęczmień i pszenicę, a także prowadzi hodowlę bydła mlecznego i mięsnego. Łącznie gospodarstwo obejmuje 50 ha gruntów ornych oraz pastwiska. W płodozmianie po ziemniakach następuje pszenica ozima, później jęczmień ozimy, kukurydza na kiszonkę lub jęczmień jary, a następnie ponownie pszenica, po której wracają ziemniaki.
Problemy rynkowe i koszty produkcji
Irlandzcy rolnicy borykają się nie tylko z suszą, ale także z niskimi cenami ziemniaków. W ubiegłym sezonie ceny odmiany Rooster dla supermarketów wynosiły 300–350 euro za tonę w październiku, ale później załamały się. W maju i czerwcu 2026 roku część ziemniaków sprzedawano za 80–100 euro/t, a dla gastronomii ceny spadły nawet do 80 euro/t. „Największym problemem był brak możliwości zbytu” – przyznaje Carpenter.
Koszty produkcji ziemniaków w Irlandii sięgają obecnie około 10 tysięcy euro za hektar, a dzierżawa „dziewiczej” ziemi (bez uprawy ziemniaków przez co najmniej 10 lat) kosztuje nawet 2 tysiące euro za hektar. Nawozy mineralne to wydatek rzędu 1200 euro/ha. Wysokie koszty i niskie ceny sprawiają, że wielu rolników liczy na to, iż mniejsze zbiory przełożą się na lepsze ceny, jak to miało miejsce w latach 2012 i 2023, gdy ceny sięgały 400–600 euro/t.
Obecnie sytuacja jest jednak trudna – brak nawadniania, który wcześniej nie był potrzebny ze względu na częste opady, staje się poważnym problemem. Rolnicy muszą dostosować zabiegi ochrony roślin do warunków, wykonując opryski wcześnie rano lub późnym wieczorem, aby uniknąć stresu dla roślin. To wyjątkowe lato w Irlandii, które zdarza się raz na 10 lat, stawia przed producentami ziemniaków nowe wyzwania.
