W 2026 roku przypada 30. rocznica utworzenia samorządu rolniczego na Pomorzu Zachodnim. Choć dziś izby rolnicze są stałym elementem instytucjonalnego krajobrazu, ich historia w Polsce była przerywana – po II wojnie światowej zostały zlikwidowane i dopiero po przemianach ustrojowych udało się je odbudować.
Droga do przywrócenia samorządu
Przedwojenne izby rolnicze, działające na podstawie rozporządzenia prezydenta RP z 1928 roku, cieszyły się dużym autorytetem. Po wojnie, dekretem z 26 sierpnia 1946 roku, zostały rozwiązane. Dopiero w latach 90. rolnicy zaczęli organizować się oddolnie. Na Pomorzu Zachodnim powstały Szczecińska Izba Rolna i Koszalińska Izba Rolna, które jednak – jako stowarzyszenia prywatnoprawne – nie mogły realizować zadań publicznych.
Przełomowa ustawa i pierwsze wybory
Ustawa o izbach rolniczych z 14 grudnia 1995 roku otworzyła drogę do reaktywacji samorządu. 30 czerwca 1996 roku odbyły się pierwsze wybory delegatów w dawnych województwach szczecińskim i koszalińskim. Frekwencja była wystarczająca, a pierwsze walne zgromadzenia odbyły się w Szczecinie (25 lipca) i Koszalinie (30 lipca). Rozpoczęła się działalność dwóch izb, które reprezentowały rolników w okresie transformacji gospodarczej.
Reforma administracyjna i powstanie Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej
W 1999 roku, w związku z reformą administracyjną, połączono struktury obu izb, tworząc Zachodniopomorską Izbę Rolniczą z siedzibą w Szczecinie. Jej pierwszym prezesem został Edward Sadłowski. Nowa izba objęła swoim działaniem całe województwo zachodniopomorskie, które charakteryzuje się dużymi gospodarstwami i znaczącą rolą rolnictwa w gospodarce regionu.
Rola izby w integracji europejskiej i codziennych sprawach rolników
Przed akcesją Polski do UE izba organizowała szkolenia i doradztwo, pomagając rolnikom dostosować się do unijnych standardów i korzystać z funduszy. Przez lata samorząd zajmował się także problemami takimi jak dopłaty bezpośrednie, ochrona środowiska, szkody łowieckie, susze czy choroby zwierząt (ASF, grypa ptaków). Jak podkreśla prezes Andrzej Karbowy, wiele wyzwań sprzed 30 lat – jak nieopłacalność produkcji – pozostaje aktualnych.
Jubileusz ludzi i spojrzenie w przyszłość
Uroczystość 30-lecia była okazją do wręczenia odznaczeń, m.in. „Zasłużony dla Rolnictwa” oraz Honorowego Gryfa Zachodniopomorskiego. Prezes Karbowy zaznaczył, że izba nawiązała też współpracę z francuskimi izbami rolniczymi. Przed rolnictwem stoją nowe wyzwania: Zielony Ład, zmiany klimatu, bezpieczeństwo żywnościowe i rozwój technologii. Jubileusz pokazuje, że gdy rolnicy mówią jednym głosem, ich głos jest słyszalny.
