Bruksela proponuje wsparcie dla rolników w obliczu kryzysu nawozowego
Komisja Europejska ogłosiła nowy pakiet pomocowy dla rolników zmagających się z wysokimi kosztami nawozów. Podstawowa kwota 540 mln euro ma trafić do gospodarstw w całej Unii Europejskiej. Jednak już teraz pojawiają się wątpliwości, czy to wystarczy, by realnie odciążyć producentów rolnych.
Mechanizm wsparcia i możliwości zwiększenia puli
Zgodnie z propozycją Komisji, państwa członkowskie będą mogły dołożyć do unijnej kwoty środki krajowe – maksymalnie do 200 proc. wartości wsparcia. Oznacza to, że całkowity budżet pomocy może sięgnąć około 1,5 mld euro. Wypłaty mają być realizowane w formie stałej stawki na hektar, co ma przyspieszyć proces administracyjny.
Komisja proponuje także zmiany w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, które umożliwią szybsze reagowanie na kryzysy. Wśród rozwiązań znalazły się: nowy program płynnościowy w ramach rozwoju obszarów wiejskich, możliwość wcześniejszej wypłaty płatności bezpośrednich oraz elastyczność w budżecie płatności na 2027 rok. Decyzje w tej sprawie mają zapaść do końca lipca 2026 roku.
Głos krytyczny: Janusz Wojciechowski studzi optymizm
Były unijny komisarz ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski wylicza, że 540 mln euro rozłożone na 157 mln hektarów gruntów rolnych w UE daje zaledwie około 3,5 euro na hektar. W przeliczeniu na polskie realia to około 15 zł na hektar. Nawet przy maksymalnym dofinansowaniu krajowym (200 proc.) wsparcie wzrosłoby do 10,5 euro na hektar, czyli około 45 zł. „Polski rząd skubnie z tego jakieś 50 mln EUR i ogłosi sukces” – skomentował Wojciechowski na platformie X.
Ramy kryzysowe METSAF jako alternatywa
Wojciechowski wskazuje również na możliwość wykorzystania tymczasowych zasad pomocy państwa METSAF, obowiązujących do 31 grudnia 2026 roku. Mechanizm ten pozwala na rekompensaty do 70 proc. dodatkowych kosztów wynikających ze wzrostu cen paliw i nawozów. To może być dodatkowa ścieżka wsparcia dla gospodarstw.
Co dalej? Kluczowa rola rządów krajowych
Ostateczny wpływ pakietu na polskich rolników będzie zależał od decyzji rządu w sprawie dołożenia środków krajowych. Bez silnego wsparcia krajowego stawki rzędu kilkunastu złotych na hektar mogą mieć jedynie symboliczne znaczenie, zwłaszcza dla gospodarstw prowadzących intensywną produkcję roślinną. Rolnicy czekają na konkrety – wysokość stawek, terminy wypłat i realne kwoty, które trafią do ich budżetów.
