Spowolnienie na horyzoncie
Po okresie dynamicznego rozwoju polski rynek mleka zaczyna odczuwać symptomy wyhamowania. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że we wrześniu 2026 roku do mleczarni w całym kraju dostarczono 1 078,7 mln litrów surowca. To o 4,5% mniej niż w sierpniu oraz o 0,7% mniej w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku. Choć spadek względem poprzedniego miesiąca można częściowo tłumaczyć sezonowością, to ujemna dynamika rok do roku sygnalizuje, że dotychczasowy trend wzrostowy wyraźnie słabnie.
Skumulowane dostawy wciąż na plusie
Mimo słabszych wyników ostatnich tygodni, bilans od stycznia do września 2026 roku pozostaje dodatni. Łączny skup mleka osiągnął 10 353,5 mln litrów, co stanowi wzrost o 1,7% w stosunku do tego samego okresu w 2025 roku. Jest to jednak dynamika znacznie niższa niż w całym poprzednim roku, kiedy to wzrost wyniósł 3,3%. Rynek z uwagą będzie obserwował, czy kolejne miesiące przyniosą dalsze ograniczenie podaży, co mogłoby oznaczać trwałe wyhamowanie wieloletniego trendu.
Ceny skupu – chwilowa poprawa, ale wciąż poniżej zeszłorocznych
Równolegle do zmian w wolumenie dostaw, producenci mleka zmagają się z trudną sytuacją cenową. We wrześniu średnia cena skupu wyniosła 187,11 zł za hektolitr, czyli około 1,87 zł za litr. Wprawdzie oznacza to wzrost o 6% względem sierpnia, jednak w porównaniu z wrześniem 2025 roku ceny spadły aż o 16,3%. Dla gospodarstw mlecznych oznacza to, że mimo ostatnich podwyżek przychody ze sprzedaży tej samej ilości surowca są nadal niższe niż przed rokiem. W takiej sytuacji kluczowego znaczenia nabierają koszty produkcji – pasz, energii, pracy oraz utrzymania stada. To właśnie relacja kosztów do ceny uzyskiwanej w mleczarni w dużej mierze decyduje o opłacalności dalszego zwiększania produkcji.
Podlasie głównym odbiorcą surowca
Analiza przepływów surowca między województwami ujawnia silną koncentrację przetwórstwa mleczarskiego. W okresie styczeń–wrzesień 2026 z województwa wielkopolskiego do zakładów w innych regionach trafiło 775,7 mln litrów mleka, a z kujawsko-pomorskiego – 525,7 mln litrów. Największym odbiorcą surowca spoza własnego regionu było województwo podlaskie, do którego skierowano 1 973,7 mln litrów mleka z pozostałych części kraju. Potwierdza to rolę Podlasia jako jednego z najważniejszych ośrodków krajowego przetwórstwa mleczarskiego.
Unia Europejska z większą produkcją
Na tle polskiego rynku sytuacja w całej Unii Europejskiej prezentuje się odmiennie. Według Eurostatu w sierpniu 2026 roku unijne mleczarnie skupiły 12,58 mln ton mleka – o 3,1% mniej niż w lipcu, ale o 0,6% więcej niż w sierpniu 2025 roku. W okresie pierwszych ośmiu miesięcy roku skup w UE osiągnął 103,23 mln ton, co oznacza wzrost o 3% rok do roku. Największe znaczenie w unijnym mleczarstwie mają Niemcy, Francja, Polska, Holandia i Włochy, które w sierpniu odpowiadały łącznie za 65,1% całego skupu. Ich wspólne dostawy wyniosły 8,19 mln ton, notując wzrost o 1,4% w skali roku.
Perspektywy dla polskiego mleczarstwa
Wrześniowe dane nie przesądzają jeszcze o trwałym załamaniu produkcji, ale wyraźnie pokazują, że tempo wzrostu dostaw jest niższe niż w poprzednich latach. Dla producentów kluczowa pozostaje opłacalność chowu bydła mlecznego – nawet niewielkie wahania cen skupu mają duże znaczenie dla gospodarstw ponoszących wysokie, regularne koszty utrzymania stad. Najbliższe miesiące przyniosą odpowiedź, czy obserwowane spadki są jedynie sezonowym osłabieniem, czy początkiem dłuższego okresu stagnacji. Szczególnie istotne będą kolejne dane dotyczące wolumenu dostarczanego mleka oraz cen płaconych rolnikom.
