Polska gęś kołudzka – duma hodowców
W Stołuńsku pod Złotowem, na północy Wielkopolski, Arkadiusz Tomke i Marcin Wiśniewski prowadzą gospodarstwo MaArkadia, w którym hodują 3 tysiące gęsi. To znaczny wzrost w porównaniu z początkiem działalności w 2020 roku, kiedy stado liczyło 1200 sztuk. Hodowla prowadzona jest w systemie ekstensywnym, a ptaki mają dostęp do pastwisk.
Ekologiczne pasze i dłuższy okres chowu
Gospodarstwo dysponuje 130 hektarami gruntów rolnych, z czego połowę stanowią pastwiska. Reszta obsiewana jest kukurydzą, żytem, pszenżytem, gryką, trawami oraz owsem w mieszance z grochem. Całość produkcji roślinnej przeznaczona jest na paszę dla zwierząt. Gęsi żywione są ekologicznymi paszami, a jedynym dostarczanym białkiem jest groch. Okres hodowli wynosi 21 tygodni, czyli o pięć tygodni dłużej niż średnia krajowa (16 tygodni). Dłuższy chów wpływa na lepszą jakość mięsa i puchu.
Historia i motywacja hodowcy
Arkadiusz Tomke wspomina, że punktem zwrotnym była poważna choroba, która skłoniła go do refleksji nad zdrowotnością gęsi. Postanowił, że Polacy powinni mieć swoje gęsi, tak jak Amerykanie indyki. „Gęś jest zdrowsza od indyka, więc będziemy zdrowsi niż Amerykanie” – mówi hodowca. W gospodarstwie hodowane są również kaczki, bydło opasowe i kury nioski.
Wyzwania w hodowli
Hodowla gęsi wiąże się z wieloma wyzwaniami. Ptaki są wypasane na łąkach przez cały dzień, a na noc zamykane w gęśniku ze względu na drapieżniki, takie jak jenoty, szopy pracze, wilki i lisy. Hodowca podkreśla również dużą ilość biurokracji oraz potrzebę wyrozumiałych sąsiadów, ponieważ gęsi są głośne. Ważna jest także intensywna opieka nad pisklętami – wymagana temperatura 31-32 stopnie C, świeża woda i czystość.
Sprzedaż i cena
Gospodarstwo sprzedaje gęsi w ramach RHD (Rolniczy Handel Detaliczny) oraz sprzedaży bezpośredniej. Całe, schłodzone gęsi z tłuszczem i podrobami można zamówić przez internet, telefonicznie lub kupić osobiście. Cena za kilogram wynosi 55 zł. Zamówienia pakowane są próżniowo i wysyłane kurierem na terenie całej Polski.
Walory gęsi kołudzkiej
Gęś kołudzka osiąga wagę żywą 7-10 kg, a poubojową 4,5-6,5 kg. Ma najlepszy jakościowo puch na świecie, a jej mięso jest cenione za walory smakowe. Smalec gęsi ma właściwości rozgrzewające i jest stosowany w stanach zapalnych. Zawiera witaminy D i A, kwasy Omega 3 i 6 oraz jest łatwo przyswajalny.
Według danych krajowych, Polska jest największym producentem gęsi w Europie, a 70% produkcji trafia na eksport, głównie do Niemiec.
Fot. Pexels / Erik Karits
