Phishing w sektorze rolno-spożywczym – realne zagrożenie
W ostatnim czasie w branży rolniczej doszło do dwóch głośnych incydentów związanych z przejęciem kont e-mail. Jeden z wyższych rangą przedstawicieli agrobiznesu padł ofiarą ataku phishingowego, w którym przestępcy wykorzystali jego zaufanie w środowisku. Niestety, zamiast współpracować z ekspertami, zdecydował się milczeć. Drugi przypadek zakończył się sukcesem dzięki szybkiej reakcji poszkodowanego, który natychmiast zgłosił sprawę do BIO-ISAC. Dzięki temu udało się odzyskać kontrolę nad kontem i zminimalizować szkody w ciągu kilku godzin.
Jak podkreśla Curtis Hanson z Invictus Incident Response, „infrastruktura stojąca za nowoczesnym phishingiem może być coraz bardziej wyrafinowana, ale obrońcy nie są bezradni. Atakujący mogą pożyczać zaufanie i maskować ścieżkę do strony logowania, ale uwierzytelnianie odporne na phishing i silne mechanizmy kontroli tożsamości mogą powstrzymać to zaufanie przed przekształceniem się w dostęp”.
Skala problemu według FBI
FBI uznaje ataki typu business email compromise (BEC) za jedne z najbardziej kosztownych przestępstw internetowych. W 2025 roku zgłoszono 24 768 przypadków BEC, a straty sięgnęły ponad 3 miliardów dolarów. To drugie miejsce pod względem strat finansowych, tuż za oszustwami inwestycyjnymi. Wzrost rok do roku wyniósł około 10%. Łącznie w 2025 roku FBI odnotowało ponad milion skarg i 20,8 miliarda dolarów strat, co stanowi wzrost o 26% w porównaniu z rokiem poprzednim. Oszustwa internetowe odpowiadały za 17,6 miliarda dolarów, czyli około 85% wszystkich zgłoszonych strat. Coraz częściej wykorzystuje się sztuczną inteligencję – 22 364 skargi związane z AI przyniosły 893,3 miliona dolarów strat.
Jak działają przestępcy?
W atakach BEC przestępcy mogą tworzyć fałszywe wiadomości e-mail lub nagrania wideo z wizerunkiem lidera firmy, wykorzystując ogólnodostępne narzędzia AI. Zbierają informacje o współpracownikach, zatwierdzających płatności, dostawcach, projektach, konferencjach, a nawet stylu komunikacji danej osoby. Dzięki temu tworzą wiadomości poprawne gramatycznie, spersonalizowane i zgodne z normalnym sposobem porozumiewania się executiva. Jak zauważa autor artykułu, kluczowy jest „wewnętrzny radar” – chwila zastanowienia: „Czy ta prośba ma sens?”. To pytanie niejednokrotnie uratowało organizacje przed milionowymi stratami.
Jak się chronić?
Podstawą jest uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA), najlepiej odporne na phishing, np. klucze passkeys. CISA zaleca stosowanie MFA wszędzie tam, gdzie to możliwe, szczególnie dla poczty e-mail, dostępu zdalnego i usług wysokiej wartości. Równie ważne są ustalone procedury weryfikacji transakcji i wrażliwych próśb – np. zmiana numeru konta bankowego wymaga potwierdzenia telefonicznego, a duże płatności – weryfikacji dwukanałowej. FBI rekomenduje korzystanie z dodatkowych kanałów komunikacji przy zmianach danych konta.
Plan reagowania na incydent
Wcześciej czy później ktoś w organizacji kliknie w link. Dlatego warto mieć gotowy plan działania. Oto kluczowe kroki:
- Przestań wchodzić w interakcję z podejrzaną wiadomością.
- Natychmiast powiadom dział IT/bezpieczeństwa.
- Ustal, czy doszło do wprowadzenia danych logowania, czy adres e-mail został podszyty.
- Zabezpiecz konto – dodaj MFA i passkey.
- Sprawdź, czy nie ma podejrzanych reguł skrzynki odbiorczej, przekierowań lub innych mechanizmów utrzymania dostępu.
- Ustal, czy inni pracownicy lub partnerzy zewnętrzni otrzymali fałszywe wiadomości.
- Jeśli doszło do przelewu, natychmiast skontaktuj się z instytucją finansową.
- Zachowaj e-maile, nagłówki, linki i inne dowody.
- Zgłoś incydent odpowiednim organom ścigania.
Szybkość działania jest kluczowa, gdy w grę wchodzą pieniądze. Należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem w celu odzyskania środków i złożyć skargę przez ic3.gov – strona ta umożliwia zamrożenie transakcji zgłoszonych w ciągu 72 godzin.
Przykładowa wiadomość do współpracowników
BIO-ISAC rekomenduje następujący szablon powiadomienia o incydencie:
Szanowni Państwo, dziękuję wszystkim, którzy szybko poinformowali mnie o podejrzanej wiadomości z mojego konta. Potwierdzamy, że doszło do ataku phishingowego. Współpracuję z ekspertami ds. cyberbezpieczeństwa, aby zabezpieczyć konto i ocenić potencjalne skutki. Otrzymują Państwo tę wiadomość, ponieważ byli Państwo objęci atakiem. Co należy zrobić: Nie klikać w linki ani załączniki z wcześniejszej wiadomości. Jeśli link został otwarty, proszę natychmiast skontaktować się z działem IT/bezpieczeństwa. Jeśli wprowadzono dane logowania, należy natychmiast zmienić hasła i powiadomić zespół IT. Jeśli doszło do płatności pod podanym adresem URL, należy pilnie skontaktować się z bankiem. Następnie proszę złożyć skargę na stronie ic3.gov. Serwis ten umożliwia zamrożenie transakcji zgłoszonych w ciągu 72 godzin. Traktujemy tę sytuację poważnie i monitorujemy powiązaną aktywność. Przepraszam za wszelkie niedogodności. Dziękuję za szybką reakcję.
Artykuł powstał na podstawie materiału opublikowanego przez AgFunderNews.
Fot. Pexels / Ann H
